Maar liefst 18 EU landen groeien sneller dan Nederland. Tegelijkertijd maken op het wereld toneel de westerse economieën niet langer de dienst uit. De snel opkomende landen zijn goed voor meer dan de helft van de wereld economie. In de komende 10 jaar neemt China 30% van de groei voor zijn rekening.

Vorig jaar behaalden 95 Chinese bedrijven de Fortune Global 500 lijst van grootste bedrijven ter wereld: allemaal geduchte concurrenten van de westerse multinationals inclusief de Nederlandse. Op het eerste gezicht lijkt een economisch duel tussen Nederland en China bij voorbaat te worden beslecht in het voordeel van China. Dat hoeft echter niet zo te zijn. Het is goed mogelijk dat beiden – én China én Nederland  – baat hebben bij elkaar.

Hoe beïnvloedt China onze economie? Simpel gezegd: elke economie heeft drie groei-elementen: handel, consumptie en investeringen.  Welke impact maakt China hierop en hoe kunnen wij daar een positieve draai aan geven?

1. De handel

Zal China de handel domineren? Ja. Als je de top 25 bilaterale handelsstromen (lucht- en zeevracht) in de wereld bekijkt in 2010, dan vind je daar 7 handelsstromen met China in terug: achtereenvolgens met de VS, Japan, Korea, Duitsland, Singapore, Australië en Nederland (op nummer 19). In 2030 komen daar naar schatting nog eens 8 bij, te weten: India, Indonesië, Maleisië, Nigeria, Thailand, Saudi Arabië, Brazilië en de Verenigde Arabische Emiraten, waarbij wij naar de 23ste plaats zakken: een verschuiving naar de opkomende landen buiten Europa en binnen Europa naar Duitsland.

Dat heeft gevolgen voor de relatieve belangrijkheid van de haven van Rotterdam, waar nu nog 40% van alle Chinese zee transport aankomt. De gloednieuwe silk road trein van Chongqing naar Duisburg vervoert goederen in 16 dagen over 11.000 km. Wanneer deze route zich verder ontwikkelt, heeft Nederland er nog een concurrent bij.

Het Duitse DHL heeft een aantal klanten al overtuigd om de boot voor de trein te verruilen. Kansen genoeg ook voor ons Nederlandse TNT, zou je zeggen. Duisburg ligt niet zo heel ver van Nederland. En wellicht kan de haven van Rotterdam ook een linkje met Duisburg leggen.

2. De consumptie

Veel van wat we kopen is ‘Made in China’. Dit scheelt ons ongeveer 25 euro per maand, heeft het Centraal Plan Bureau (CPB) eens berekend. Dat kleren vaak uit China komen weten we. Ook meer hoogwaardige producten komen bij ons op de markt, zoals ‘Rage’ een goed en goedkoop navigatiesysteem.

Op chinavasion.com zie je veel van deze ‘China Prices, Western Quality’ voorbeelden die je online kan bestellen. Soms is de Chinese makelij minder zichtbaar. Letterlijk omdat het in een product zit, bijvoorbeeld het BYD telefoon batterijtje. BYD die we kennen van de elektrische auto maakt ook kleine lithium telefoon batterijtjes, en wel de goedkoopste in de wereld. Daarmee veroverde het bedrijf ongeveer 70% van de mobiele telefoon markt en gaven hun westerse concurrenten het nakijken.

Wanneer we in Europa een nieuwe magnetron kopen dan is deze in twee van de drie gevallen door het Chinese Galanz is gemaakt. Alleen we weten dat niet omdat Galanz dit voor de Europese elektronische merken maakt. Je kan op je vingers natellen wat er gebeurt wanneer Galanz besluit om haar eigen brand er op te plakken: dan zakt de verkoop van de westerse producenten ineen. Dat kan ook gebeuren wanneer Huawei – die al enige bekendheid geniet in ons land omdat ze netwerken voor KPN en T-Mobile in Nederland aanlegt – zijn mobieltjes en tablets gaat verkopen. Deze zijn al razend populair in China.

Philips verkocht zijn verliesgevende TV business aan een Chinese concurrent. Het bekende Kruidvat is in Chinese handen, maar daar kopen we nog geen tandpasta met een Chinees logo. Dat gebeurt wel al veel in Afrika waar bedrijven als Unilever een zware dobber aan hebben.  Wanneer we over een aantal jaren gewend zijn om Chinese elektronische producten te kopen, zullen ook de schappen van Kruidvat vol met andere Chinese merkartikelen komen.

Hoe lang dat duurt? De Chinezen werken hard aan hun image en branding. Huawei heeft zelfs een oogje op Ajax laten vallen om te gaan sponsoren. Het jeugd-elftal van Ado Den Haag  loopt al in shirtjes van de Chinese sponsor Dong Dao. Zo meteen kun je op de PC Hooftstraat ook je slag slaan in de Chinese luxe merken winkels zoals Shanghai Tang, die al in Parijs zit, en Bosideng, die al in London zit. Wat onze bestedingen betreft kan China alleen maar een plusje voor ons als consumenten betekenen. De Nederlandse ondernemingen echter zijn gewaarschuwd. Die zouden er goed aan doen om op te schuiven naar meer high-tech en (persoonlijke) diensten.

3. De investeringen

Annette Nijs en Xi Jinping, Shanghai, 22 mei 2014

Annette Nijs en Xi Jinping, State Guest Hotel, Shanghai, 22 mei 2014

In China is de staat een grote investeerder. In  wegen, sporen, havens, bruggen, vliegvelden, huizen, steden en in grote staatsbedrijven in allerlei sectoren. De staat leent vaak -via de Chinese banken- ook aan particuliere bedrijven zoals het bovengenoemde succesvolle Huawei.

In Nederland hebben we al decennia geleden de meeste staatsbedrijven geprivatiseerd en overheidsleningen aan de private sector is in onze markteconomie gewoonweg ‘not done’ (met de reddingsacties van de banken op het hoogtepunt van de crisis als bijzondere uitzondering).

In China heb je dan ook wat ik zou willen noemen twee motoren van de economie: de markt en de overheid. Moeten wij dit voorbeeld volgen zodat we onze economie een hulp-motortje kunnen bieden, wellicht op termijn ter compensatie van een minder aandeel van de export in onze groei?

Onze Minister President Mark Rutte heeft wel een heel klein stapje in die richting gemaakt, ook al zal hij dat wellicht niet zo (h)erkennen. Het China beleid van deze regering is er vooral één van ‘economische diplomatie’ zoals ze zelf dat zo mooi noemen. En terecht, mijns inziens. Bezoeken van de top van de Nederlandse regering met het Nederlandse bedrijfsleven in haar kielzog zijn een goede manier om Nederlandse waar te verkopen.

Afsluitend

President Xi zei bij zijn aantreden: “We willen dat onze kinderen economische groei kennen, goede banen krijgen en een plezierig leven. Het is onze taak om aan hun verlangen naar gelukkig zijn in deze wereld tegemoet te komen. Dat kan alleen maar door hard te werken.”

En als je begrijpt hoe het zit, kun je inspelen op de ontwikkelingen. Het gaat om het vinden van een goede wisselwerking tussen de groei van China en die van Nederland. Dan ‘kunnen de stenen van onze (lees: China’s) heuvel, de stenen zijn waarmee jade in andermans (lees: Nederlandse) heuvels worden geslepen’ en andersom.