Afgelopen maand besteedden we op China2025.nl aandacht aan het wantrouwen tussen koper en verkoper in China en hoe e-commerceplatforms hier oplossingen voor hebben gevonden. Maar soms is dit voor de Chinese consument niet genoeg. Een groter vertrouwen in de echtheid van artikelen is voor hen een van de belangrijkste redenen om producten direct vanuit het buitenland aan te schaffen. Hogere kwaliteit, lagere prijs en exclusiviteit zijn andere redenen. Sommige producten zijn ook simpelweg niet of moeilijk verkrijgbaar in China. In twee artikelen nemen we een kijkje in de Chinese wereld van kopen over de grens.

Populaire producten

De populairste producten die Chinezen over de grens kopen zijn schoonheidsproducten (huidverzorgingsproducten, parfums en make-up), damesmode (kleding, schoenen, handtassen), voedingssupplementen en natuurlijk babyproducten (babymelk, -voeding en -kleding en speelgoed). Volgens Alibaba’s platform Tmall bestaat 31% van de waarde aan internationale aankopen uit schoonheidsproducten, 17% uit babyproducten en 11% uit voedingsproducten. Ter vergelijking, op de binnenlandse online shoppingmarkt zijn deze percentages respectievelijk slechts 5%, 5% en 2% van alle aankopen! Populaire plekken om deze producten te kopen zijn Hong Kong, Maleisië, Nederland, Zuid Korea, Denemarken, Japan, Taiwan, Groot-Brittannië en Zweden.

In de productvoorkeur zijn duidelijk twee profielen te herkennen, welke bevestigd worden door onderzoek van Tmall. De eerste groep bestaat uit jonge vrouwen die graag hun eigen stijl willen creëren met westerse merken, die in China niet beschikbaar zijn of flink duurder zijn door allerlei importbelastingen. De andere groep betreft jonge ouders die het zich kunnen veroorloven veiligere babyproducten uit het buitenland te kopen. Na de schandalen met melamine in babymelk in 2008 en aanhoudende schandalen in de Chinese zuivelsector is het vertrouwen in binnenlandse babymelk ver te zoeken. Deze laatste groep blijkt uiteindelijk ook andere producten over de grens te gaan kopen.

Hoewel veel luxe artikelen over de grens worden gekocht omdat de prijs in het buitenland vaak tientallen procenten lager is blijkt prijs dus niet altijd de drijfveer om buiten China te shoppen. Uit een onderzoek van de Boston Consulting Group bleek zelfs dat 61% van de ondervraagde Chinezen bereid was meer te willen betalen voor een product uit de Verenigde Staten dan een product uit China!

Als de keuze is gevallen op een buitenlands product zijn er verschillende manieren om het te bemachtigen:

  • Het product zelf meenemen, of door familie, vrienden en kennissen mee laten nemen tijdens reizen in het buitenland.
  • Een dai gou-agent inschakelen om het product voor je het land in te smokkelen, of een product van zo’n agent kopen op een consumer-to-consumer platform als Alibaba’s Taobao.
  • Het product aanschaffen op een Chinese website met winkels van internationale merken zonder fysieke aanwezigheid in China, bijvoorbeeld Tmall Global.
  • Het product rechtstreeks aanschaffen bij een buitenlandse website.
  • Het product kopen via een zogenaamde hai tao website die optreedt als tussenpersoon naar buitenlandse aanbieders.

In dit en het volgende artikel gaan we dieper in op elk van deze mogelijkheden.

Toerisme

Zoals we eerder hebben gezien op China2025.nl groeit het aantal Chinezen dat internationaal reist voor zaken en recreatie explosief. En met hen de uitgaven aan aankopen over de grens. Volgens onderzoek van Tourist Review wordt meer dan de helft (59%) van het geld dat de Chinese toerist uitgeeft besteed aan winkelen. 44% van de toeristen geeft zelfs aan dat shoppen een van de redenen is voor de reis en geen bijkomstigheid.

In 2011 gaven Chinese toeristen $2,3 miljard uit aan taxfree shoppen, met een gemiddelde van ruim $1.000 per persoon. Ze waren daarmee de meest spenderende toeristen ter wereld. Naast Hong King en Macau (26%), welke voor China gelden als buitenlandse  bestemmingen, zijn Europa (23%) en de Verenigde Staten (10%) belangrijke bestemmingen om te gaan winkelen.

IPSOS deed een onderzoek onder rijke Chinezen met een vermogen van meer dan 50 miljoen RMB. Daarbij ontdekte het marktonderzoeksbureau dat 73% van de ondervraagden zijn luxe artikelen tijdens reizen in het buitenland koopt terwijl slechts 61% koopt bij binnenlandse retailers .

Dai Gou

De welvarende Chinese consument gaat echter niet alleen zelf met een boodschappenlijstje voor zichzelf, vrienden en familie op pad tijdens zijn reizen: hij laat het werk ook voor zich doen door zogenaamde dai gou (letterlijk ‘kopen voor een ander’) -agenten. De goederen die deze dai gou aanbieden worden meestal China binnengesmokkeld om daarmee de hoge importbelastingen te omzeilen. Dai gou worden vooral ingeschakeld voor cosmetica, lederwaren, horloges en sieraden. Eind december 2014 werden winkels in Rusland overspoeld door Chinese bezoekers die gebruik maakten van de kelderende koers van de roebel om goederen in te slaan waarvan de prijs opeens de helft van die in China was. Veel daarvan waren dai gou-agenten.

Het douanekantoor van Shenzhen, een Chinese stad grenzend aan Hong Kong, schat dat er zo’n 20.000 dai gou-agenten actief zijn op de grens met de voormalige Britse kolonie. Veel van hen prijzen hun waren aan op Chinese websites als Taobao en nemen ook opdrachten aan om specifieke producten het land in te smokkelen. Consultancybureau Bain & Company concludeerde in een onderzoek in 2013, dat maar liefst 60% van de Chinese consumenten die luxeartikelen kopen wel eens gebruik heeft gemaakt van een dai gou. Bain schat dat in 2014 zo’n 70% van alle buitenlandse luxeartikelen direct in het buitenland gekocht zijn of via een dai gou. Slechts 30% zou formeel geïmporteerd zijn.

De populariteit van dai gou is in de hand gewerkt door de importbelasting van maar liefst 30% die de overheid heeft opgelegd op luxeartikelen. Volgens kenners was dit hoge tarief mede bedoeld om de binnenlandse markt te stimuleren, maar de consument wilde die binnenlandse producten niet. Bovendien rekenen dai gou-agenten commissies die vanwege de onderlinge concurrentie soms zo laag kan zijn als 5% van de aankoopwaarde van de geliefde artikelen. Met dergelijke besparingen is de keuze dan snel gemaakt.

Dai gou verhandelen de binnengesmokkelde artikelen ook op Taobao en zoals we in het voorgaande artikel hebben gezien kon de consument de betrouwbare handelaren (lees: degenen die geen namaak verkopen) bepalen aan de hand van Taobao’s beoordelingssysteem. Nu Alibaba echter met Tmall een platform biedt waarop buitenlandse merken zelf een virtuele winkel kunnen openen neemt de strijd van de e-com-reus tegen dai gou op Taobao toe. Uit onderzoek van de Wall Street Journal bleek dat ongeautoriseerde verkopers van producten van Burberry, Estée Lauder en Clinique op Taobao als sneeuw voor de zon verdwenen toen deze een winkel openden op Tmall.

Dai Gou-handelaar op WeChat

Dai Gou-handelaar op WeChat

Niet alle dai gou-agenten wonen in China. Ook veel Chinezen die permanent of tijdelijk in het buitenland wonen hebben een handeltje opgezet op de populaire chat-app WeChat. Op de Facebook-achtige Moments-tijdlijn van de app plaatsen ze foto’s van dure handtassen, huidcrèmes, voedingssupplementen en andere luxeartikelen die vrienden in China bij hen kunnen bestellen.

Smokkelaars

iPhone smokkelaars

iPhone smokkelaars

In augustus 2014 traden er nieuwe regels in werking die individuen en bedrijven die zich bezighouden met importeren van goederen verplichten om een lijst van deze goederen te deponeren bij de douane. Als deze regels worden gehandhaafd – wat altijd de vraag is in China – kan het de nekslag betekenen voor dai gou of een tijd van nog slimmere smokkelpraktijken inluiden.

Over Hong Kong gesproken; smokkelen van babymelk heeft ook tot flinke spanningen geleid tussen de bevolking van die stad en ‘mainlanders’. De afgelopen jaren vindt in Hong Kong, net als in Nederland en diverse andere landen ter wereld, een ware run plaats op melkpoeder, dat voor drie tot vier keer de normale prijs in China wordt verkocht. De lokale bevolking klaagde dat door deze ‘sprinkhanenplaag’ goederen schaars raakten in de stad en de prijzen daardoor stegen. Hong Kong voerde uiteindelijk een nieuwe regel in die de uitvoer van babymelk beperkte tot 2 pakken per persoon. Sancties voor overtreding konden oplopen tot bijna $65.000 en twee jaar gevangenisstraf! Tientallen overtreders zijn al gearresteerd sinds deze regel in maart 2013 werd ingevoerd.

Smokkelpraktijken zijn overigens niet altijd even slim. In januari werden in Shenzhen maar liefst twee smokkelaars op weg terug uit Hong Kong, onafhankelijk van elkaar, opgepakt met een grote hoeveelheid iPhones op het lichamen geplakt. De man, die nogal houterig liep en het alarm in de metaaldetector af liet gaan, had 94 iPhones bij zich. Ook de vrouw die enkele weken later een poging deed kwam verdacht over en bleek 20 iPhone 6–toestellen bij zich te hebben. Een 64 GB iPhone 6 kost in Hong Kong $820 … en in China ongeveer $1.000.

Over twee weken kijken we naar verschillende chinese toeristenmanieren waarop Chinezen op een meer legale manier over de grens kopen.