Vrijdag 26 september is de dag van de anticonceptie. Seksuele voorlichting is tot op de dag van vandaag zo goed als afwezig in China. De kennis over geboortebeperking en safe sex is dan ook beperkt. Veel ongewenste zwangerschappen eindigen met een abortus.

Stel, je woont in een land waar de meeste mensen is toegestaan één kind te krijgen. In dat land is seksuele voorlichting natuurlijk goed geregeld en zijn anticonceptiemiddelen overal vrij of goedkoop verkrijgbaar.

Niet in China. Seksualiteit is voor veel mensen nog steeds een taboe-onderwerp, er is geen beleid over seksuele voorlichting en er zijn miljoenen abortussen per jaar.

Voortplanting is in China een overheidszaak. De staat bemoeit zich met de gezinssamenstelling en die bemoeienis gaat ver. De half miljoen ambtenaren van de Nationale Commissie voor Bevolking en Gezinsplanning zien toe op de uitvoering van de Chinese eenkindpolitiek.

Zij leggen jaarlijks voor tenminste 10 miljard yuan (1,2 miljard euro) aan boetes op aan ouders die zich niet aan de regels houden.

Maar de bemoeienis gaat verder. Gezinsplanners stimuleren vrouwen een spiraaltje te laten plaatsen of zich te laten steriliseren als ze al een kind hebben. Voor veel ouderparen is een boete onbetaalbaar. Wie buiten het systeem een kind krijgt, heeft bovendien geen recht op onderwijs of gezondheidszorg. Wie in strijd met de regels opnieuw zwanger is, wordt onder druk gezet een abortus te ondergaan. Ook als dat in een later stadium in de zwangerschap is.

Gezinsplanningsambtenaren gaan soms zo ver om hun targets te halen dat ze zwangere vrouwen uit hun huis ontvoeren om hen een abortus te laten ondergaan. Er zijn gevallen bekend dat dit tot in de zesde maand van hun zwangerschap is gebeurd.

Seksuele voorlichting wordt in China pas sinds 1981 toegestaan. Er zijn scholen in de grote steden die eigen programma’s hebben ontwikkeld. Maar veelal verwachten ouders en de middelbare school van elkaar dat ze kinderen voorlichten. Veel jongeren weten daarom weinig tot niets van geboortebeperking, soa’s, aids of homoseksualiteit. Vier op de vijf kinderen krijgt zijn kennis primair van het internet of leeftijdgenoten; slechts 32 procent wordt op school en 30 procent wordt door de ouders bijgepraat.

Tot 2003 moesten huwelijkskandidaten een test ondergaan om toestemming te krijgen om te trouwen. De test concentreerde zich op medische aspecten, zoals het signaleren van erfelijke ziektes of seksueel overdraagbare ziektes. Maar het omvatte ook informatie over voortplanting en anticonceptie. Het was voor veel Chinezen de eerste kennismaking met het onderwerp. Legio zijn de anekdotes van doktoren die hun patiënten moesten uitleggen hoe de anatomie van man en vrouw verschilt en hoe gemeenschap eigenlijk in zijn werk gaat.

Uit een onderzoek van de Nationale Commissie voor Bevolking en Gezinsplanning uit 2008 blijkt dat het percentage koppels dat anticonceptie toepast hoog is in vergelijking met westerse landen: ruim 85 procent tegen bijna 79 procent in de VS. Het spiraaltje is het populairste anticonceptiemiddel: vier op de tien getrouwde vrouwen heeft er een. Een derde is gesteriliseerd (ten opzichte van 7 procent van alle getrouwde Chinese mannen). Slechts 1,7 procent gebruikt de pil, prikpil (0,1 procent) of condooms (4,3 procent).

Geboortebeperking is gratis voor getrouwde stellen. Maar in de Chinese steden is een seksuele revolutie aan de gang. Tegenwoordig heeft twee op de drie Chinezen seks voor het huwelijk (tegen 15 procent in 1989). Met name voor deze groep jongvolwassenen is het gebrek aan seksuele voorlichting fnuikend. Het aantal soa’s stijgt, evenals het aantal ongewenste zwangerschappen. Het gebruik van de morning after pil groeit met acht procent per jaar.

Maar het meest schokkend is toch het veelvuldig toepassen van abortus als methode van geboortebeperking. Volgens officiële cijfers worden er jaarlijks in China 13 miljoen abortussen uitgevoerd en waarschijnlijk is dat aantal nog hoger. Ter vergelijking: ieder jaar worden in China ongeveer 20 miljoen baby’s geboren.

De meest toegepaste methode is de abortuspil. anticoncptie in chinaEen abortus kost soms maar 800 yuan (96 euro). Twee op de drie abortussen vindt plaats bij vrouwen tussen de 20 en 29 jaar, waarvan een meerderheid ongehuwd is, blijkt uit overheidscijfers uit 2009. Ongeveer 30 procent van alle Chinese vrouwen heeft eens een abortus ondergaan. Sinds de invoering van de eenkindpolitiek zijn in China naar schatting 336 miljoen abortussen uitgevoerd.

De Reis door China in 48 Dagen gaat verder op woensdag 1 oktober: internationale ouderendag.