Het team tijdens het afscheidsfeest

Het schaatsteam tijdens het afscheidsfeest

Nu bijna een jaar geleden stapte ik op het vliegtuig naar China. We hadden met de Chinese schaatsers de hele zomer getraind in Nederland en trainden en reden wedstrijden in China, zoals ik al in eerdere blogs vertelde. Dat we in de wedstrijden succesvol waren was duidelijk, maar tegelijk was er ook een aantal zaken dat het werken voor ons moeilijker maakte dan we wilden.

De mindere kanten van het schaatstrainerschap

Zo bestond er onenigheid in de top van de federatie over hoe er met ons omgegaan moest worden. Waar we de ene week toestemming kregen voor het plannen van een trainingskamp, werd dit een week later weer geschrapt en als wij na overleg met een dokter vonden dat een schaatser niet fit genoeg was voor een wedstrijd, kon dezelfde dokter even later deze verklaring zomaar intrekken. That’s China, zei de dokter, die doordat hij Engels sprak ook iets wist van de westerse manier van denken. Natuurlijk wist ik voordat ik er aan begon dat het niet gemakkelijk zou zijn, maar op het moment dat dit gebeurde had het meer impact op me dan ik had verwacht. De sporters zijn zich bewust van de omstandigheden waaronder ze werken, maar weten ook dat hun leven goed is. Ze krijgen eten en onderdak, en sporters worden in China gewaardeerd. Ze weten dat dit land volop in ontwikkeling is en dat zij dit niet kunnen veranderen.

Hoe we erachter kwamen dat de dokter Engels sprak is een leuk verhaal. We hadden eerst een andere dokter, maar deze wilde alleen de toppers uit het team begeleiden. Onze begeleider heeft dit aangekaart en op een middag kwam het hoofd van het ziekenhuis naar het sportcentrum met in zijn kielzog een schuchtere jongen. Braaf stelde hij zich voor en verder voerde zijn baas het woord. De jongen werd bij ons achtergelaten, maar sprak geen Engels, dus waren we op onze tolk aangewezen. Tot hij op een gegeven moment midden in een verhitte discussie zei: “But you don’t understand her, she’s been injured for years!” Wij keken hem verbaasd aan en zijn verraadde dat hij betrapt was. Sindsdien waren we beste vrienden.

Het begin van het einde

Harbin Snow World

Harbin Snow World op de Songhua Rivier

Het had me geweldig geleken om dit werk meerdere jaren te doen, maar de werkomstandigheden gingen voorbij aan onze principes. Toen ook onze Chinese contactpersoon ons aanraadde om er mee te stoppen omdat ook afspraken met haar niet nagekomen werden, wisten we genoeg. Zonder haar wilde ik sowieso niet verder. Vooral omdat ik in het tweede jaar mijn vrouw ook naar China wilde laten komen en in dat geval alle hulp nodig was om goede afspraken te kunnen maken.

Intussen vorderde de winter, maar werd ook onze begeleiding een stuk somberder. Door de strengere regels vanuit Beijing voor het besteden van overheidsgeld was er ineens een stuk minder mogelijk. Op de begroting voor het volgende seizoen die we begin januari met grote spoed hadden ingeleverd kregen we geen reactie, en er werd bespaard op reis- en overnachtingskosten. Intussen was het volop winter in Harbin en konden wij genieten van de bijzondere omstandigheden in Ice City. Mocht je ooit tussen december en maart in de gelegenheid zijn om naar Harbin te gaan, bezoek dan zeker het ijs- en sneeuwfestival. Overal in de stad zijn de mooiste sculpturen te zien. de rivier is veranderd in een winterpretpark  en aan de overkant van de rivier vindt de grootste ijs en sneeuwsculpturen tentoonstelling ter wereld plaats. Gigantische bouwwerken van ijs en sneeuw, ‘snachts kleurrijk verlicht brengen je daar van de ene ‘oh‘ naar de andere ‘ah’. Op de foto’s ziet het er niet half zo mooi uit als in het echt, en de kou die boven de ijsvlakte hangt (-40°C) maakt het tot een herinnering voor het leven. Een andere bijzondere attractie is de Harbin Tiger zoo, waar vijfhonderd Siberische tijgers in een soort safaripark rondlopen. Tijdens de rit in een bus door het park gaat de prijslijst van de prooien rond. Variërend van ¥100 voor een kip tot ¥2000 voor een koe. Tijdens ons bezoek viel de keus op een kip. Een terreinauto verscheen ten tonele, de beesten verzamelen zich rond de auto en de deur vliegt open. De bestuurder gooit de kip uit de deur en scheurt weg voor hem hetzelfde lot wacht als de kip. Deze verdwijnt in stukken gescheurd in de bekken van de snelste tijgers. onder luid gejuich van de Chinese toeschouwers.

Het laatste deel van het schaatsseizoen bestond uit een drietal wedstrijden. De eerste twee waren China Cups in Shenyang, de laatste was het Chinese afstandenkampioenschap in Changchun. Shenyang is een belangrijke stad uit de Qing dynastie. We bezochten daar de kleine versie van de verboden stad en gingen dagelijks wandelen in het gigantische Beiling park. Elke avond startten om zeven uur tussen de drie- en vijfhonderd mensen in groepen van dertig met wandelen. Aangevoerd door een vlag dragende militair en begeleid door marsmuziek wordt zo een uur lang flink de pas erin gezet; een bijzonder gezicht. In dit park zagen we zelfs mensen op natuurijs schaatsen! Wat ons ook in Shenyang gebeurde was dat we bij terugkeer bij het hotel werden opgewacht door het personeel. Er was die week een aanslag gepleegd door Oeigoeren en het gerucht ging dat ze naar Shenyang gevlucht waren. Nu zaten er in ons hotel ook schaatsers uit Xinjiang, de provincie waar de Oeigoeren leven en kwam de politie hier de verdachten zoeken. Bij die controle was het alleen niet de bedoeling dat de politie zou zien dat er ook buitenlanders in het hotel sliepen, omdat het hotel hier geen vergunning voor had. Na het vertrek van de politie konden we rustig terug naar onze kamer.

Terug naar Nederland

Harbin Ice World

Harbin Ice World

We zagen in Shenyang ook hoe het Hong Zhang verging: de dame die de eerste Chinese gouden schaatsmedaille ooit op de Olympische spelen veroverde. Zij is lid van het team van het Volksbevrijdingsleger, en toen ze terugkwam na het behalen van de medaille stond al het personeel en alle schaatsers in een erehaag. Door een regen van confetti werd ze onthaald. Vervolgens werd er een erelied ingezet, waar de voorgaande week zo hard op geoefend was dat er geen tijd was geweest om te trainen. Daarna was er een uitgebreid diner en kreeg Hong Zhang te horen dat ze zich de rest van haar leven op financieel gebied geen zorgen meer hoefde te maken.

In Changchun waren we maar enkele dagen voor het Chinese afstandenkampioenschap. We haalden daar met een door internationale wedstrijden verzwakt team nog wel enkele titels binnen voordat we terugkeerden naar Harbin. De volgende dag werden we uitgenodigd op het bureau van de directrice. We hadden van onze contactpersoon al gehoord wat er ging gebeuren en speelden verbazing toen ons verteld werd dat ze om budgettaire redenen volgend jaar niet verder met ons wilden. Alle collega’s en wijzelf spraken de teleurstelling hierover uit en we werden gecomplimenteerd voor alles wat we ze geleerd hadden. We vroegen of we zo snel mogelijk terug naar huis konden en kregen daar alle medewerking in.

Direct daarna werden alle schaatsers bij elkaar geroepen en kregen zij te horen wat er stond te gebeuren. Hoewel we in de wandelgangen hadden gehoord dat zij er al van wisten, leken ze toch aangeslagen. De volgende dag kregen we de opdracht om al onze kennis nog even over te dragen. Bij gebrek aan een Engels sprekende trainer legde ik de tolk uit hoe het Omega Wave systeem werkt: een systeem waarvoor uitgebreide kennis van de inspanningsfysiologie en jaren van opleiding nodig is, maar waarmee je de fitheid van sporters op een ongekend niveau kunt monitoren. Mijn collega-coach Siep legde de werking van het Polar team systeem uit, een high tech systeem waarmee trainingen geëvalueerd kunnen worden. De kans dat het nog gebruikt zou gaan worden schatten we kleiner in dan de kans dat de temperatuur in Harbin boven nul komt in de winter, maar we deden onze plicht.

In de avond kregen we van de schaatsers nog een mooi afscheidsdiner aangeboden en de volgende dag vertrokken we naar huis. Hopelijk niet voorgoed, want China heeft nog zoveel om te te ontdekken. De oosterse kijk op de wereld is zo anders en niet per definitie slechter. Graag zou ik er nog eens teruggaan. Voor zaken, als toerist, of als schaatsexpert.

Lees Pieter Willems’ eerdere blogs over zijn periode als trainer voor het Heilongjiang schaatsteam hier (1)hier (2)hier (3)hier (4) en hier (5)Het team van China2025.nl bedankt Pieter Willem bij deze voor het delen van zijn ervaringen in deze korte serie, die met deze zesde blog aan een einde is gekomen.