“De eerste keer dat mijn vriend en ik seks hadden was rampzalig. We wisten allebei niet eens hoe we een condoom om moesten doen” zegt Amy, een tweedejaars student in Chinese literatuur aan een Hongkongse universiteit.

Seksuele voorlichting is op veel Hongkongse scholen, maar niet alle, vaste prik. De inhoud laat echter te wensen over en volgens Hongkongse jongeren is het tijd voor een seksuele revolutie. Seks moet een gespreksonderwerp worden. De huidige seksuele voorlichting is een uitgebreide biologieklas: “Het gaat over voortplanting en hoe een baby wordt geboren. Dus niet over veilige seks.” Niet alleen het hebben van seks wordt actief ontmoedigd, zelfs het hebben van een romantische relatie is taboe in de ogen van leraren en ouders.

Dat is veelal niet uit religieuze overwegingen. Jongeren dienen zich op hun studie te concentreren zodat ze naar een goede universiteit kunnen, en niet hun tijd verspillen met een romantische relatie. Maar dat betekent niet dat ze daadwerkelijk geen relatie of seks hebben.

Ongeschikte omgeving

In Hongkong komen de meeste jonge koppels niet bij elkaar thuis over de vloer. Hongkongse appartementen zijn klein; een gemiddelde familie leeft in een flat van 50 m². Vrienden en familie ontmoet je in restaurants en cafés, niet thuis. Werkende ouders zien daarom niet vaak de vrienden van hun kinderen en hebben geen zicht op wat ze buitenshuis doen.

Het hebben van seks wordt bemoeilijkt doordat de meeste jongvolwassenen tot eind twintig nog thuis wonen, deels uit traditie en deels door hoge huurkosten. Een kleine groep universiteitsstudenten heeft meer geluk en heeft recht op een gedeelde kamer op de campus voor minstens één jaar. Doordat ze deze kamer delen is er echter weinig privacy, daarnaast is er een avondklok. De andere sekse mag vaak alleen tussen 12 uur ’s middags en 9 uur ’s avonds op bezoek komen.

Dit werkt het hebben van seks echter niet tegen. Veel tieners hebben seks in openbare gelegenheden zoals toiletten en afgelegen plekjes, of bezoeken de zogeheten “love hotels” waar je goedkoop een kamer voor twee uur huurt.

Hoog abortuspercentage

Deze ogenschijnlijke onschuldige generatiekloof heeft grote gevolgen: hoe voorkom je een ongewenste zwangerschap als je niet leert hoe je veilige seks kunt hebben? Volgens een studie van Bain and Company raken er jaarlijks ongeveer 7.000 Hongkongse meiden zwanger, waarvan de meerderheid jonger dan 25 jaar. Op 7 miljoen inwoners is dit een hoog percentage. De meeste meiden, bang voor stigmatisatie en woedende ouders, eindigen de zwangerschap in het geheim.

In 2001 had Hongkong nog een van de hoogste abortuspercentages in de ontwikkelde wereld: 29.6% van het aantal zwangerschappen werd prematuur beeïndigd. In 2011 was dit meer dan gehalveerd tot 11.1%, maar dit is alleen gebaseerd op het aantal legale abortussen in Hongkong. En daarvoor bestaan strikte regels, zoals het hebben van toestemming van twee dokters.

Op het Chinese vasteland is het makkelijk om een illegale abortus te plegen. Dit wordt onterecht goedkoper en eenvoudiger geacht dan een abortus in Hong Kong. Bovendien is het geheel anoniem; je hoeft in China geen naam of adres op te geven en je bent dezelfde dag weer thuis. Niemand die erachter komt, tenzij je een infectie oploopt. Maar de psychologische impact is groot, vooral omdat er geen vertrouwenspersoon is.

Conservatieve wereldstad

Seks blijft een moeilijk bespreekbaar onderwerp in de Chinese cultuur, die doordrenkt van Confucianisme draait het om het hebben van een familie, niet seks. Bovendien is de relatie tussen ouders en kinderen verticaal: ouders bepalen het gespreksonderwerp. Een gesprek over seks wordt afgekapt met de morele les dat je van seks HIV krijgt. Ook leraren mijden het onderwerp, zelfs tijdens dat ene uur seksuele voorlichting.

Amy reflecteert: “Ik dacht dat het hebben van seks mensen een lagere morele waarde gaf, maar toen ik naar de universiteit ging veranderde ik van gedachten: het is beter om eerder seksuele ervaringen op te doen. Ik denk niet langer dat seks vies is. Ik kijk ook naar porno. Als mijn ouders dit wisten dan zouden ze me straffen. Of denken dat ik niet normaal ben.”

Volgens velen jongeren is Hongkong te conservatief, ondanks dat het een grote wereldstad is. Een 19-jarige student zegt, “Hongkong is nog steeds conservatiever dan Amerika en Europa. We stellen geen vragen over seks, al helemaal niet aan onze ouders. Maar we hebben het er soms over met vrienden.”

Het lijkt misschien goed dat jongeren het onderling over seks hebben, maar dit leidt ook tot misvattingen. Zo gaan er verhalen dat je bijvoorbeeld niet zwanger kunt worden tijdens je eerste seksuele ervaring. Ook kun je een zwangerschap voorkomen als je vagina een bepaalde temperatuur heeft. En als je het niet zeker weet dan was je je vagina gewoon even met cola.

Standjes en andere trucjes leer je door Japanse erotische manga of westerse porno te kijken. Dit lijdt vaak tot teleurstellingen over bijvoorbeeld de penis- en borstgrootte, lichamelijke ongemakken of frustraties als een bepaald standje niet lukt.

Eerste stappen naar bespreekbaarheid

De eenvoudige toegang tot internet maakt het vinden van informatie makkelijker. Het is echter lastig om een betrouwbare site te vinden die informatie op een moderne, jeugdige manier weergeeft. En dat brengt mogelijkheden met zich mee voor vooruitstrevende jongeren.

Julia Sun, een afgestuurde psychologie studente, is het online platform Sticky Rice Love begonnen. Hier draait alles om seks: jongeren kunnen vragen stellen die worden beantwoord door vrijwilligers en medische experts. Door een online anoniem gesprek aan te gaan wordt het vertrouwen gewonnen en vertellen jongeren over hun problemen. Bijvoorbeeld een invalide jongen die masturbeert, tot grote woede van zijn helper. Of een jonge vrouw die pijn heeft na het gebruiken van een seksspeeltje.

Er is ook een online blog en Julia’s team, uitsluitend vrijwilligers, is bezig met een serie educatieve, maar grappige korte films over seksuele misvattingen. Daarnaast hoopt ze studenten direct te bereiken door workshops waar het niet draait om protegerende en top-down lessen, maar juist om dialogen.

Het ultieme doel is om seks bespreekbaar te maken en jongeren te helpen een geïnformeerde keuze te maken. En dat geeft aanleiding tot hoop. Hongkongse jongeren zijn klaar voor een seksuele revolutie.