mail

Het wereldkampioenschap voetbal in Brazilië is in volle gang en menigeen heeft het WK-virus goed te pakken. Ik ben geen uitzondering en heb al flink wat wedstrijden gezien. Wat mij, als sinoloog en taalliefhebber, tijdens de openingswedstrijd meteen opviel waren die nogal in het oog springende Chinese karakters op de boarding. In hun onmiskenbare Chineesheid lijken zij een plaatsje voor China op het internationale podium op te willen eisen.

De Chinese tekst wordt weliswaar afgewisseld met de Engelse naam van het bedrijf “Yingli Solar”, maar wat er verder in het Chinees staat blijft onvertaald en dus compleet ondoorgrondelijk voor de gemiddelde (niet-Chineessprekende) kijker. Laat ik, voor degenen die geen Chinees kunnen lezen en zich al twee weken afvragen wat daar toch staat, Yingli een handje helpen en de vertaling afmaken: ‘Yingli Solar: Zonne-energie bij u thuis’ (中国 · 英利, 光伏入户).

Het bedrijf achter de reclames, Yingli Solar dus, heeft haar hoofdkwartier in Baoding in de provincie Hebei en opereert wereldwijd als één van de belangrijkste spelers in fotovoltaïsche technologie (gebruikt in zonnepanelen). Het bedrijf, de enige Chinese sponsor van het WK, verbond zich onder andere al aan de voetballerij als sponsor van de vorige editie van het WK in Zuid-Afrika en aan de club Bayern München.

Voor het WK in Brazilië heeft zij, naast de reclames die bij alle 64 wedstrijden acht minuten op de boarding te zien zijn, ook de “voetbaltempel” Maracanã in Rio en de Arena Pernambuco in Recife uitgerust met geavanceerde zonne-energie-installaties.

China wordt over het algemeen gezien als een land dat qua voetbal weinig klaarspeelt en de statistieken tonen inderdaad het weinig indrukwekkende internationale track record van “Team Dragon”. In schril contrast met de prestaties van het nationale team staat de populariteit van het (internationale) voetbal onder het Chinese volk.

Zo verbaast het mij iedere keer weer hoeveel Nederlandse voetballers de gemiddelde taxichauffeur in China op weet te dreunen (al duurt het soms even voordat je de Chinese transliteraties van de Nederlandse namen doorhebt).

Met een knipoog wordt er op de Chinese sociale media wel gezegd dat het nationale team dan wel niet gekwalificeerd mag zijn, maar dat het Chinese bedrijfsleven er wèl bij is om de eer van het land hoog te houden. De prominente aanwezigheid van dit “Chinese element” blijkt voor veel Chinezen een bron van nationale trots. Anderen zetten hun vraagtekens bij de gedachten achter het peperdure sponsorschap (70 miljoen USD), aangezien Yingli Solar de laatste drie jaar niet uit de rode cijfers is gekomen.

Ik vind het vooral intrigerend dat de marketingmensen van Yingli Solar ervoor gekozen hebben het Chinese schrift op dit internationale podium zo’n prominente plaats te geven. Hoewel het aandeel Chinese kijkers natuurlijk aanzienlijk is, gaat het Chinees toch voorbij aan het grote internationale publiek. Waarom zouden ze dan toch voor die karakters gekozen hebben? Verprutsen ze zo hun kans om een internationaal miljoenenpubliek aan te spreken niet?

Misschien, maar het Chinese schrift benadrukt in ieder geval wel de Chinese identiteit en poogt China als herkomstland van technologisch geavanceerde en groene producten op de kaart te zetten. Dit sluit aan bij China’s soft power-strategie en de verschuiving van made in China naar designed in China – twee belangrijke Chinese beleidsspeerpunten.

De CEO van Yingli Solar, Miao Liansheng, heeft overigens verklaard dat hij, als oud-militair, de verantwoordelijkheid voelt om China internationaal op een positieve manier voor het voetlicht te brengen en de Chinese natie trots te maken.

Hoe dan ook, het opvallende gebruik van het Chinees in de reclames op het WK lijkt voor de Chinezen te beantwoorden aan een soort geldingsdrang op het internationale podium, terwijl het in de rest van de wereld bijdraagt aan het besef dat China internationaal meespeelt – ook al geldt dat niet voor haar nationale voetbalploeg. Of de WK-campagne succesvol genoeg wordt om Yingli Solar uit het slop te helpen valt echter nog te bezien.