De twee hot topics die besproken worden in de “Nederlanders in China” WeChat groep die ik volg, zijn vragen over Chinese visa en het omwisselen van RMB. Deze onderwerpen lijken helder, namelijk: volg de regels. De realiteit is echter anders.

Zeker bij onderwerp visa, komt dit deels doordat de regels regelmatig wijzigen, maar ook omdat mensen nu merken dat de ‘grijze manier’ van visa verkrijgen niet meer de way-to-go is. De ‘grijze manier’ van zakendoen in China zal in het algemeen steeds minder worden, met name in de grote steden, waar regels steeds strikter worden gehandhaafd.

Dat regels snel veranderen geldt echter niet voor het omwisselen van RMB. Dit gaat al jaren hetzelfde, maar toch bestaan er veel vragen: hoe kan ik dit het beste doen?

RMB volgens het boekje omwisselen naar EUR

Laat ik beginnen met waarom deze vraag steeds vaker wordt gesteld. Waar jaren geleden de meeste expats onder een expat contract werkten en hun salaris in Euro’s, US Dollars of Hong Kong Dollars kregen uitbetaald, is dat de laatste vijf jaar veranderd. Daarnaast werd de RMB jaren geleden steeds maar ‘meer waard’, de laatste jaren is echter een omgekeerde trend zichtbaar, wat mensen natuurlijk aan het denken zet.

De meeste expats werken tegenwoordig onder een lokaal contract, wat inhoudt dat het salaris in RMB uit wordt betaald. Dit brengt vragen met zich mee, want de RMB is nog steeds niet vrij verhandelbaar, dus je moet het eerst omwisselen. Als je keurig belasting hebt afgedragen over je RMB salaris, kun je naar de bank gaan en op basis van je arbeidscontract en een belastingbewijs, de verdiende RMB omwisselen naar een andere valuta. Het verschilt soms per bank, maar in grote lijnen dienen daarvoor onderstaande documenten te worden overgelegd:

  1. Paspoort met geldige verblijfsvergunning
  2. Registratieformulier bij de lokale PSB
  3. Arbeidscontract
  4. Kopie business license van de werkgever
  5. Bewijzen van belastingafdracht
  6. Gegevens van de buitenlandse bankrekening waar je naar wilt overboeken
  7. En natuurlijk geduld, want met naar de bank gaan ben je in China zo een paar uur bezig

Wellicht dat dit voor sommigen gek zal klinken, maar dit is de enige officiële legale manier om RMB om te wisselen en een buitenlandse overboeking te maken. Waarom zullen sommigen (of wellicht velen) nu hun wenkbrauwen fronsen? Er zijn namelijk heel veel andere manieren om RMB om te wisselen, die in China gedoogd worden, en waar veel expats gebruik van maken. Ik noem een paar voorbeelden.

1) Via een Chinese partner/vriend/collega

De meest gebruikte, en wellicht meest bekende, is via een Chinees staatsburger. De meesten van jullie weten dat een Chinees jaarlijks tot $50,000 aan RMB mag omwisselen naar buitenlandse valuta. In tegenstelling tot wat ik hierboven beschrijf, hoeft een Chinese weinig tot niets te laten zien als hij geld wil wisselen. Er zijn natuurlijk heel veel Chinezen die eigenlijk nooit hun quotum volledig gebruiken, en deze kan een expat dan gebruiken om snel geld te wisselen.

Recent worden deze regels steeds strikter omdat PBoC ( de centrale bank in China) ook deze methode steeds vaker opmerkt. En dat is niet onterecht, want hoe kan het dat een migrantarbeider die nooit naar buitenland is geweest, ineens $50,000 omwisselt en overboekt naar een rekening in het buitenland? Vraag jezelf eens af, zou de Nederlandse Bank dit goedkeuren? Jij krijgt €50,000 van persoon X en maakt dat vervolgens over naar persoon Y. In Nederland waarschuwen de banken en overheid er altijd voor dat je niet zomaar je rekening mag laten gebruiken door of voor iemand anders. In China denkt de expat: “dit is makkelijk”, maar centrale banken denken: “witwaspraktijken?” Daarom, nogmaals: de centrale bank in China gaat deze manier steeds harder controleren en aanpakken.

2) Via een geldwisselaar

Een meer gereguleerde manier is gebruik maken van een geldwisselaar. Dit zijn vaak financiële instellingen die RMB accepteren en vervolgens een equivalent van dat bedrag in jouw gewenste valuta naar je rekening in het buitenland overmaken. Dit kan vaak in paar dagen tijd, soms in een dag. Hier rekent de geldwisselaar natuurlijk wel kosten voor, die best kunnen oplopen tot soms 5% over de transactie. De RMB verlaten China ook niet, de geldwisselaars accepteren de RMB in China en maken de gewenste valuta vervolgens vanuit Hong Kong over. Dit is een transparantere manier dan de eerste manier, waar gebruikt gemaakt wordt van een natuurlijk persoon/individu.

3) Via een Chinese credit card

Mocht je in bezit zijn van een Chinese credit card, dit is vaak dé manier voor expats – maar zelfs voor Chinezen – om bijvoorbeeld in Hong Kong een levensverzekering af te sluiten, om dan een X aantal jaar later geld vrij te krijgen in de gewenste valuta. Het is niet het direct omwisselen van RMB, maar het kan zeker lonend zijn. De premie in EUR/USD/HKD wordt periodiek afgeschreven, door jou voldaan in RMB.

Union Pay heeft hier een aantal jaar geleden een maximum limiet gesteld van $5,000 per transactie, omdat toentertijd veel Chinezen naar Hong Kong vlogen om levensverzekeringen af te sluiten van extreem hoge maandelijks premies, om hun geld maar uit China te krijgen.

4) Via vrienden

Er zijn natuurlijk altijd mensen die hun salaris wel nog in Euro’s verdienen, of geld in Euro’s hebben. Dan doel ik niet alleen op expats die onder een oud expat contract nog in Euro’s verdienen, maar bijvoorbeeld ook studenten die naar China komen, geld in Euro’s hebben, maar tijdens hun studie in China juist RMB nodig hebben.

Dit is hetzelfde principe als geld laten wisselen door een Chinese staatburger… het valt onder schaduwbankieren en is in principe illegaal. De student zou eigenlijk met zijn/haar Europese bankpas geld moeten pinnen bij een Chinese ATM, en jij als expat zou met overleggen van loonstroken geld moeten wisselen en naar het buitenland moeten overmaken bij de bank (zie #1). China hanteert kapitaalbeperking, want het land wil heel goed in gaten houden wie wat doet qua geldstromen.

En ja, zo zijn er nog tal van anderen ‘grijze’ manieren (cash geld, Macau, etc), maar hopelijk geeft deze blog wat inzicht in “Ik heb RMB op een Chinese rekening staan, maar wil het graag in Euro’s hebben”.