© E+ Swissmediavision

Spannend, je gaat naar China verhuizen met je partner. Of misschien woon je er al sinds kort. Avontuur, lekker eten, een nieuw land ontdekken, dat komt vanzelf goed.

Maar hoe zorg je er nou voor dat je jezelf blijft ontwikkelen en goed in je vel blijft zitten? Dat je straks niet uit China vertrekt met de gedachte “Had ik maar…” Want dat gebeurt helaas vaker dan je denkt. De grootse plannen waarmee je vertrok worden namelijk niet vanzelf werkelijkheid, je moet er wel voor in actie komen – en vaak ook flink wat hobbels voor overwinnen. Zeker als je een gezin hebt, dan zijn er zoveel anderen die aandacht moeten krijgen, dat je zelf kunt ondersneeuwen.

De lessen die ik leerde

Als ik teruglees wat ik op mijn blog schreef over naar China verhuizen in 2012, dan herinner ik me weer die combinatie van opwinding (gaaf, een nieuw land) en onzekerheid (mijn baan opzeggen, geen werkvergunning, wat staat me te wachten). Mijn man en ik woonden bijna vier jaar in Beijing, kregen er kinderen, ik deed er opleidingen en vond een baan. Ik had het nog meer naar mijn zin dan ik voor vertrek had gehoopt.

China: vol kansen en uitdagingen

Want China biedt enorm veel kansen, ook als je geen werkvergunning hebt. Maar je moet er, zoals overal ter wereld, zelf wat van maken. En ja, op sommige dagen zul je enorm gefrustreerd zijn omdat niets gaat zoals je wilt, en andere dagen vind je het weer geweldig. Net als in Nederland eigenlijk.

China: hoge pieken, diepe dalen

5 tips voor een toptijd in China

1) Houd respect voor jezelf en geniet

Zeker als je hiervoor een baan had, financieel zelfstandig was en nu verhuisd bent zonder werkvergunning, kan je zelfbeeld een klap krijgen. Een vraag die veel gesteld zal worden is: “En wat doe jij in China?”. Dit kan je van je stuk brengen als je ineens geen baan hebt en “vrouw van” niet je gedroomde functietitel is. Ook ongevraagde meningen of oordelen van anderen kunnen hard aankomen. Vaak komen die oordelen echter van mensen die nooit in het buitenland hebben gewoond of nooit als partner zijn meegegaan.

Zorgen voor je gezin of genieten van je tijd in China staat om de één of andere reden minder hoog aangeschreven dan werken, terwijl dat minstens net zo belangrijk is. Want als je partner hard werkt en je familie ver weg is, komt de stabiliteit van het gezinsleven op jou neer. En als jij er geen klap aan vindt in China, zal dat zijn weerslag hebben op hoe gelukkig je partner en eventuele kinderen zijn – en misschien eindigen in een versneld vertrek of zelfs een “mislukte” posting.

Dus: houd respect voor jezelf, onderschat er niet het belang van dat jij in China bent, en durf ervan te genieten!

2) Wat zou je geweldig vinden om te doen?

Heb je altijd al een boek willen schrijven? Wil je nu eindelijk een gezonde levensstijl krijgen en twintig kilo afvallen? Wil je veel tijd doorbrengen met je kinderen? Wil je een studie oppakken om je professionele vaardigheden verder te ontwikkelen? Wil je heel veel reizen in Azië? Zie je een zakelijke kans om een nieuw product op de markt te brengen? Of lijkt het je heerlijk om een tijdje weinig te moeten, en koffie drinken te drinken met je nieuwe vriendinnen?

Juist als je de vrijheid hebt om precies te doen waar je zelf zin in hebt, kan dat verlammend werken. Blijf weg van “Ik moet X”of “Ik vind dat ik YZ” en ga denken in willen: wat zou ik echt willen doen tijdens mijn verblijf hier? Wat lijkt mij nou ontzettend geweldig om te gaan doen? Denk niet in beperkingen (waarom iets toch niet kan) maar in mogelijkheden. Je hoeft het niet onmiddellijk te weten, ga het onderzoeken, ga experimenteren. Schrijf het op voor jezelf, of spreek het eens uit tegen je partner of een vriendin. Waar je aandacht aan geeft, groeit.

3) Leer Chinees

Basiskennis van het Chinees is onontbeerlijk als je in China woont. Al is het alleen maar om een taxi te nemen of de weg vragen. Chinees is geen makkelijke taal, maar als je er tijd en aandacht aan besteedt, kom je een heel eind. Om een baan te vinden of bij een lokale universiteit een studie te volgen, is kennis van het Chinees belangrijk (maar niet altijd noodzakelijk). En ja, het is mogelijk om binnen een jaar op HSK niveau 5 te komen, mits je er heel veel tijd in investeert. Ik ken eigenlijk niemand die uit China vertrekt met het idee “genoeg” Chinees te spreken, maar ook niemand die er spijt van heeft met lessen begonnen te zijn. Integendeel.

Trek erop ui!

4) Trek erop uit

Als “partner van” kun je het je niet veroorloven de hele dag binnen te gaan zitten en met je moeder in Nederland te Skypen. Op die manier leer je de nieuwe omgeving niet kennen, maak je geen nieuwe vrienden en mis je de mooie, bizarre en fascinerende dingen die China te bieden heeft.

Als ik een ding heb geleerd na zes jaar buitenland (we wonen inmiddels in Brunei), dan is het dat kansen en ervaringen verbonden zijn met erop uit trekken met de mensen die je leert kennen. En mensen kun je werkelijk overal leren kennen. Een toevallige ontmoeting bij de lunch kan leiden tot een consultancyopdracht, de vrouw achter je in de supermarkt kan je beste vriendin worden.

Nieuwe vrienden en kenissen zijn niet alleen de sleutel tot het vinden van de coolste rooftop bar of de beste plek om brood te kopen, maar ook tot banen, vrijwilligersprojecten, schrijfgroepen of gewoon goede gesprekken.

5) Wees flexibel

In China lopen dingen altijd anders dan je denkt. Als je vol enthousiasme aan plan A bent begonnen, kan het gebeuren dat plan A niet blijkt te werken. Of veel langer duurt om uit te voeren. Daar kun je boos over worden of teleurgesteld over zijn. De simpelste dingen (bijvoorbeeld een gat in de muur boren, ik noem maar wat) kunnen tot enorme frustratie leiden.

Je kunt blijven hangen in die emotie, de moed opgeven, je tijd uitzitten of China zelfs gaan haten. Maar je kunt ook een dag (of vooruit, een week) onder de dekens kruipen, je moed en plan B weer vinden, een vakantie plannen en er weer tegenaan gaan. Juist het flexibel zijn, een open mind houden, het ondanks onzekerheid en tegenslag toch positief blijven, is één van de belangrijkste dingen die je in China kunt leren.

Zoals de Amerikaanse schrijver Clifton Fadiman jaren geleden al schreef: “When you travel, remember that a foreign country is not designed to make you comfortable. It is designed to make its own people comfortable.”