De Duitse Helen staat met haar gezin bij de baggage-band op Beijing International Airport; koffers die maar niet willen komen, dreinende kinderen na een lange vlucht. Zo begint het boek Pale Jasmin door Wiebke Heijn. Dit is de plaats waar voor de meeste expats het Beijing-avontuur begint. Voor Helen ontvouwt zich daarna een spannende who-dunnit, dat deels plaatsvindt in één van de compounds voor expats in het district Shunyi in Beijing. Andere locaties in zijn een resort in Thailand, ook geliefd bij veel expats, de wijk Sanlitun en de hutongs rond de Drum & Bell towers. Samen vormen zij het decor van dit Beijing expat-moordmysterie.

En passant krijgen we een inkijkje in het op het eerste gezicht luxe en oppervlakkige leven van de expats in de Chinese hoofdstad. Stereotype bestaat dit leven uit uitgebreide lunches, sherry of wijn drinken bij het zwembad van de compound en veel roddels en intriges. Helen, hoofdpersoon in het boek, probeert zo veel mogelijk van dit wereldje weg te blijven. Dat lukt echter maar matig.

De valkuil van verveling en onvrede

Het boek van Heijn laat zien dat niets is wat het lijkt en dat de stereotype expat-partner – in de meeste gevallen een vrouw – waarschijnlijk niet bestaat. Zelf is Heijn daar overigens een levend voorbeeld van. Ooit studeerde zij sinologie in Nanjing, maar inmiddels woont ze alweer een aantal jaren als expat-vrouw met haar gezin in Beijing. Ze kiest zelf voor een unieke invulling van dit bestaan door het schrijven van dit boek. Aan een tweede wordt inmiddels gewerkt.

Expat-partners worden ook wel trailing spouse genoemd. Dat laatste is een veelgebruikte term, waar het trailing spouse syndroom naar is genoemd. Dit syndroom staat voor hoogopgeleide partners die hun goede baan opzeggen om in het kielzog van hun partner naar het buitenland verhuizen, om daar vervolgens ten prooi vallen aan verveling en onvrede over de invulling van het leven als expat-partner.

De eerste maanden, net na aankomst, ben je druk met het organiseren van je gezinsleven; kinderen naar school, partner aan het werk. Als het huis op orde is heb je je handen vrij, en kun je gaan bedenken hoe je je eigen tijd wilt vullen.

Invulling geven aan het leven als expat-partner

Wanneer je als expat-partner aan de slag wilt in China, is het handig om jezelf een paar vragen te stellen. Hoe lang verwacht je te blijven? Heb je kinderen? Spreek je Mandarijn Chinees, heb je een ayi (huishoudster) en zo ja voor hoeveel uur per week of dag? Dit bepaalt in hoge mate de mogelijkheden die je hebt.

Een fulltime baan is moeilijk in het expatleven te passen, onder andere omdat je daarvoor een werkvisum nodig hebt. Bovendien blijven de meeste expats maar drie tot vier jaar voor ze naar de volgende bestemming vertrekken. De zomervakantie van de internationale scholen duurt twee maanden, en wordt meestal niet in China doorgebracht. Niet erg aantrekkelijk voor werkgevers dus.

Veel expat-partners worden actief op de school van hun kinderen. Een succesvolle activiteit is bijvoorbeeld Chatterbox, het cafeteria in de British School of Beijing, volledig gerund door ouders van studenten. De opbrengst wordt elke maand gedoneerd aan een van de vele goede doelen die Beijing rijk is. Dat is meteen een andere geliefde bezigheid; er zijn veel goede doelen opgezet door buitenlanders. Een leuk initiatief is bijvoorbeeld Sew Gorgeous: tassen en decoratie-artikelen gemaakt van vilt worden in de expat-gemeenschap verkocht. De opbrengst gaat naar een Chinees welzijnsproject.

Naast vrijwilligerswerk of betaald werk, zijn er ook veel expatpartners die er voor kiezen om een studie op te pakken. Online of een zelfstudie van bijvoorbeeld de Open Universiteit zijn populair, maar ook een studie Chinese medicijnen of acupunctuur en natuurlijk de Chinese taal zijn goede keuzes.

Een deel van de expat-partners wordt eigen ondernemer. Voor veel werkzaamheden maakt het immers niet uit waar je bent gevestigd, waaronder coaching. Een webshop is ook een populiaire onderneming, en bovendien makkelijk ‘mee te nemen’ naar een volgende bestemming.

Internationale netwerken

Ben je nieuw in de stad dan biedt INN (International Newscomers Network) een uitkomst. Elke maand organiseert INN een bijeenkomst waar verschillende organisaties zich met hun activiteiten presenteren. Op deze bijeenkomsten maak je snel kennis met nieuwe mensen en het is een geweldige plaats om inspiratie op te doen.

Pale_JasmineUiteraard is het ook een beetje afhankelijk van de werkgever van de expat. Shell heeft bijvoorbeeld een afdeling Outpost, volledig bemand door expat-partners die allerlei activiteiten organiseren voor de medewerkers en hun gezinnen. Zij hebben ook veel informatie over de verschillende mogelijkheden voor werk en studie voor de expat-partners. Grote bedrijven weten uit ervaring dat het heel belangrijk is dat niet alleen de werknemer maar ook de partner en de rest van het gezin zich goed thuis voelt, en een waardevolle invulling  geeft aan de tijd in Beijing.

Terug naar Helen uit het verhaal van Wiebke Heijn. Nietsvermoedend begint zij aan haar Beijing-avontuur, haar verblijf verloopt echter heel anders dan gedacht. Dat zal overigens voor de meeste expats en hun partners gelden, hetzij meestal met een minder dramatische afloop.

Pale Jasmin is als e-book verkrijgbaar via Smashwords.