Onze teams worden chinees kampioen ploegenachtervolging

Onze teams worden chinees kampioen ploegenachtervolging

Het meemaken van wedstrijden was één van de meest bijzondere dingen tijdens mijn werk als schaatstrainer in China. Met de intrede van internet is in de schaatswereld de beschikbaarheid van wedstrijduitslagen enorm toegenomen. Als cijferfreak kan ik me hier uren mee vermaken. Uitslagen uit Canada, Argentinië, Denemarken en ook China zag ik langskomen, met daartussen soms enkele namen van schaatsers die ik ook op TV bij internationale wedstrijden zag. Vaak in de bovenste regionen van de uitslag, maar soms ook verslagen door een local hero, waarbij ik me dan een voorstelling ging maken van hoe dat zo was gekomen. Nu had ik de kans om zelf eens bij dit soort exotische wedstrijden te gaan kijken.

Trainingswedstrijden in Chinees perspectief

Voordat de echte wedstrijden begonnen hadden we een paar trainingswedstrijdjes georganiseerd, zo exotisch dat de uitslagen tot nu toe nergens anders te vinden zijn dan op mijn Facebook pagina. In Nederland worden wekelijks tientallen van dit soort wedstrijden gereden, maar in China snapten ze het principe van een trainingswedstrijd nog niet. Zo waren er rijders die zich afvroegen of ze dan minder hun best hoefden te doen, en zagen de trainers het als een extra kans om ons te bespieden. De organisatie wilde vooral geen andere teams mee laten doen, om ons een geweldig voordeel te geven. Voor ons was het enige doel om de rijders te leren kennen in een wedstrijdsituatie en vooral om ze te laten wennen aan het rijden van een wedstrijd. Deelname van andere teams had de competitie alleen maar leuker gemaakt.

Officiele podiumfoto met Liu Jing op 1e plek

Officiele podiumfoto met Liu Jing op 1e plek

Daarna kwamen de wedstrijden die ik kende van internet. De zogenaamde “China Cup”, een serie van zes wedstrijden verdeeld over Harbin, Changchun en Shenyang, vergelijkbaar met de Holland Cup die wij al kenden. Maar waar bij de Holland Cup in totaal zo’n 100 schaatsers mee doen, stonden bij de eerste China Cup niet minder dan 245 heren en 130 dames aan de start. Van ‘s ochtends 10 tot ‘savonds 7 stond de starter te schieten, zat de speaker achter de microfoon en zaten de mensen van het bestuur op het ereterras. Daarbinnen viel vooral onze directrice Shou Yu op, die als een soort Erica Terpstra geen rit miste, alle tijden opschreef en zich een echte liefhebster toonde. In de ochtend was het niveau bedenkelijk, tegen de avond stonden er enkele wereldtoppers aan de start. Daaronder waren Yu Jing, die in januari wereldkampioene sprint werd en Hong Zhang, die in februari zelfs Ireen Wüst voorbleef op de Olympische duizend meter.

Perfecte regie

De organisatie van de wedstrijden was perfect. De dag voor iedere wedstrijd was er een bijeenkomst waar elk lid van het organisatiecomité zijn zegje mocht doen. Elke keer hetzelfde publiek, elke keer hetzelfde verhaal, maar ook elke keer hetzelfde enthousiasme van de voorzitter als hij zijn betoog deed over fair play en de wens uitte om iedereen zijn beste prestatie te laten leveren. Wij werden elke keer op de voorste rij gezet en speciaal welkom geheten. Dat onze tolk gewoon het papiertje met de vertaling van de vorige keer er bij kon pakken mocht de pret niet drukken. Bij het begin van de wedstrijd klonk marsmuziek en werd de jury officieel voorgesteld aan het niet aanwezige publiek. Het tijdschema dat voor de wedstrijd werd uitgedeeld was heilig. Een verademing voor schaatsers, die zo precies weten wanneer ze aan de beurt zijn.

Natuurlijk zijn er ook bijzondere verhalen. Zoals die ene rijder waar we de ene week nog een enorm talent in zagen, maar die een week later ineens rondreed alsof er kauwgom aan z’n schaatsen zat. Bleek dat hij van zijn trainer niet hard mocht rijden, omdat deze  niet wilde dat hij naar het nationale team ging. Of een coach die ineens een van onze rijders begon te coachen bij een wedstrijd. Bleek het een oud pupil van hem te zijn, die hij niet aan ons toevertrouwde. En achteraf werd alles natuurlijk ontkend… Ook wij coachten eens de verkeerde rijder, maar wij konden ons er nog achter verschuilen dat we de speaker echt niet verstonden en Chinezen in een schaatspak zelfs na een paar weken voor ons soms nog best op elkaar leken.

Niet aanwezig door nieuwe regel

Tian Guojun mag van Hong Zhang even voelen hoe een gouden medaille voelt

Tian Guojun mag van Hong Zhang even voelen hoe een gouden medaille voelt

Voor ons kregen de local hero’s namen en gezichten. “Die ene van het army-team die altijd maar blijft knokken” of “die Oeigoerse jongetjes die zich dit jaar zo goed laten zien op de lange afstanden”. Onze rijders werden die local hero’s die gekende namen versloegen en opdoken in uitslagen in Nederland. Sterker nog, tijdens de eerste de beste nationale wedstrijd zaten er zes van onze schaatsers bij de eerste twaalf, waaronder de nummer één en twee. Hierdoor mochten onze local hero’s  ineens meedoen aan internationale wedstrijden. Dat betekende ook dat wij als coach daarbij aanwezig mochten zijn. Tenminste, zo leek het… Verder dan een Kazachstaans visum in mijn paspoort kwam ik niet, omdat de dag voor we zouden vertrekken een nieuwe regel werd uitgevaardigd: geen buitenlandse lokale trainers meer naar internationale wedstrijden. Een regel gemaakt voor ons leek het, maar dat werd alleen informeel bevestigd…

Zo waren we er als coach wel bij toen onze rijder Liu Yiming Chinees kampioen allround werd in Harbin en Zhang Chuang Chinees kampioen junioren, maar niet toen Liu Jing zich in Japan plaatste voor het WK junioren, of toen Liu Yiming een worldcup junioren won in Oostenrijk. We waren ook niet bij het WK allround in Heerenveen, en zagen op tv hoe Tian Guojun éénentwintigste werd op de Olympische spelen in Sochi. Gecoacht door een wildvreemde coach, de laatste weken van de voorbereiding door ons begeleid via WeChat (Chinese Whatsapp).

Wat wij daarvan leerden? Voor een zelfdenkende Chinees is een coach niet essentieel om goed te presteren. Onthou: er zijn zelfdenkende Chinezen. Steeds meer.

Lees Pieter Willems’ eerdere blogs over zijn periode als trainer voor het Heilongjiang schaatsteam hier (1), hier (2), hier (3) en hier (4). Dit verhaal gaat volgende week verder in een zesde en laatste blog.