Grote bubbels, mini-bubbels, aanstaande bubbels… wat is er aan de hand met de Chinese economie? En waarom lijkt het steeds moeilijker om in een woelige zee van investeringsmogelijkheden te bepalen waar nu echt rendement te halen valt?

We moeten ons allereerst realiseren dat geld niet altijd kan rollen in China. Althans niet altijd even ver. Zoals de meeste mensen weten, mag een Chinees maximaal $50,000 omwisselen per jaar in vreemde valuta. China controleert hoeveel kapitaal het land verlaat (capital controls). In Nederland hebben wij geen kapitaalrestricties. We zijn dus bijvoorbeeld niet verplicht om vastgoed in Nederland te kopen. Een tweede huis aan de Spaanse costa of een Pied-a-terre in Parijs kunnen we zonder problemen aanschaffen. Sterker nog, het is verstandig je geld te spreiden en deels te beleggen buiten Nederland. Ook Hollandse pensioenfondsen hebben Amerikaanse overheidsobligaties en Apple aandelen.

In China, waar het spaargeld bij banken in de triljoenen loopt, is het alleen mogelijk om te investeren in het land zelf. Of het nu gaat om vastgoed, P2P lending of aandelenmarkten, geld blijft vooral binnen de landsgrenzen. Daarbij geldt dat spaartegoeden van Chinezen vele malen hoger liggen dan in Europa, respectievelijk 40% van het inkomen wordt opzij gezet (dat is maar 13% in Europa). In de laatste decennia zijn er dus enorme spaarpotten ontstaan. En wat gebeurt er als Chinezen vervolgens hun kapitaal ‘en masse’ gaan investeren? Juist, die bubbels zijn een feit.

Kuddegedrag

Eind 2014 uit men in Beijing onvrede over de staat van de aandelenmarkten in China. De tweede economie van de wereld heeft aandelenmarkten die al jaren in het slop zitten en dat moet anders. Mediapropaganda wordt ingezet om Chinezen te stimuleren aandelen te kopen. De boodschap: dit is de beste belegging voor de komende dertig jaar, zorg dat je aan boord springt. In het communiceren van deze boodschap, vergat Beijing twee sleutelelementen in dit proces: risico en kuddegedrag. De financiële kennis van Chinezen is erg laag en door de jaren van enorme groei, werd alom aangenomen dat risico te verwaarlozen was. Daarnaast, en dit element is bepalend voor elke investeringsmogelijkheid in China, moet je rekening houden met kuddegedrag. Chinezen doen graag iets met z’n allen tegelijkertijd. Kijk bijvoorbeeld hoe ze reizen. Dat is bij voorkeur met z’n allen in een groep in plaats van met een backpack op je rug zelf uitzoeken wat je gaat beleven. Resultaat op deze aanmoedigingen van Beijing bleef niet uit en de aandelenmarkten stegen extreem tussen november 2014 en mei/juni 2015. Vervolgens knapte de bubbel en daalden de koersen in korte tijd naar niveaus van begin 2015.

Geld lenen aan de V&D

Op dat moment schoten P2P lending platforms als paddestoelen uit de grond. P2P lending wordt in China gedaan via een platform waar je geld beschikbaar stelt aan MKB of startups die via de normale kanalen niet aan bedrijfsleningen kunnen komen. Vaak gaat het om bedrijven in de mijnbouw of zware industrie. Met een opbrengst van 8%-10% per jaar zonder risico je geld parkeren… voor Chinezen klonk dit als een buitenkans want bij de bank werd maar 4% rendement beloofd. Maar vaak is P2P te mooi om waar te zijn. Mensen staren zich blind op 8-10% rendement maar het risico dat je loopt is aanzienlijk. Vergelijk het met een case waarin V&D of Macintosh geld nodig zouden hebben, terwijl banken geen nieuwe leningen willen verstrekken. Die kans laat je graag aan je voorbij gaan. Een Chinees debacle dat de pers haalde, is dat van Ezubao. Een investering waar meer dan 900,000 mensen al hun geld door hebben verloren, meer dan 50 miljard RMB. Uit studies is bewezen dat meer dan 30% van de P2P platforms in China aan fraude, ponzi schemes of andere vormen van mismanagement is gelieerd. Nog eens 40%-50% van de P2P platforms hebben liquiditeitsproblemen. De rentepercentages bij Chinese banken daalden hard in de afgelopen twee jaar doordat de centrale bank in China (PBOC) meerdere malen de rente heeft verlaagd. Alipay Yu’E Bao gaf rond de 7% bij de introductie, nu is dat nog maar 2.47%. Ik zeg vaak tegen klanten en vrienden: dit is nu het rendement in China als je risico-vrij wilt beleggen. De kans is groot dat we in China rentepercentages gaan zien die vergelijkbaar zijn met de VS en Europa.

Tussendoor kwam er in augustus vorig jaar als donderslag bij heldere hemel ineens een devaluatie van de RMB ten opzichte van de USD (2%). Het verkorte mijn vakantie op dat moment. Iets wat voor ‘onmogelijk’ werd gehouden, werd ineens waarheid. Zeker voor Europeanen, want toen ik in 2005 voor eerst in Shanghai aankwam, was 1 EUR : 10 CNY niet abnormaal en er kwam vervolgens een dalende trend. Die trend is inmiddels gekeerd en wat belangrijker is: je ziet de laatste maanden een enorme capital outflow in China.

Spookstad

De derde bubbel die ik wil bespreken is die rond de huizenmarkt in China. Hoe krijg je mensen naar een spookstad? Zorg dat je de downpayment verlaagt. Een van de goede gewoonten op de huizenmarkt in China van voor 2016, was de downpayment, minimaal 30% van de som moest bij aankoop overlegd worden. Chinese makelaars gebruikten een trucje dat doet denken aan de subprime hypotheken in Verenigde Staten in 2007. In China kon je 30% tot 50% van de downpayment financieren en dan betaalde je daar 8%-12% rente per jaar over. Deze en andere stimuleringsmaatregelen hebben tot enorme prijsstijgingen op de huizenmarkten in Shenzhen, Shanghai en Beijing geleid. Net als in Nederland stijgen huizenprijzen tenslotte harder in Amsterdam dan in Medemblik. Sinds 25 maart hebben de Tier1 steden strengere regels opgesteld voor het kopen van een appartement of huis en de gevolgen zijn niet mis. De verkoop in april daalde met bijna 60%. De prijzen daalden licht in Beijing en Shanghai, maar in Shenzhen was die daling maar liefst 10%. Er wordt al jaren over gesproken maar nu schat ik de kans ook veel groter in dat we wellicht een huizenmarktbubbel gaan zien in de komende twee jaar.

Waarom is China een bubbelbad?

Hoe komt het nu dat er juist in China zoveel bubbels lijken te ontstaan? Kapitaalrestricties en kuddegedrag zijn de grote oorzaken. Beijing is daarvan de aanstichter dus de oplossing ligt ook in Beijing. Wat bedoel ik daarmee? De bubbels in China hebben niets te maken met de stagnerende groei in de economie. Ik ben er heilig van overtuigd dat als de kapitaalrestricties in China zouden worden opgeheven, je ook minder bubbels op investeringsniveau zou zien. Er zou eindelijk een volwassen investeringsklimaat kunnen ontstaan. Het probleem is dat Beijing denkt dat al het geld naar het buitenland verdwijnt wanneer restricties opgeheven worden. Persoonlijk denk ik dat het wel mee zal vallen. Want je ziet het ook in Nederland; dichtbij huis je geld wegzetten is toch vertrouwder dan ver weg, zeker voor Chinezen die nooit in het buitenland zijn geweest. Wat heeft dit voor gevolgen voor de mogelijkheden van Nederlandse expats? Ik kom steeds meer Nederlanders tegen die hun salaris in RMB krijgen. Voor hen zijn investeringsmogelijkheden in China de moeite van het onderzoeken waard. Diversificatie van vermogen is meer aan de orde dan ooit tevoren, maar wees op je hoede. Wonen en werken in China, salaris krijgen in RMB’s en investeren in Chinese wealth management producten, kan behoorlijk wat risico met zich meebrengen de komende jaren.

 

Voor de liefhebbers die meer willen weten: elk jaar houdt Byung Koo Mulder een seminar in Swissotel Shanghai. Je kunt het komende financiele seminar op 19 mei a.s. geheel vrijblijvend bijwonen, zie de evenementen kalender van China2025.nl voor meer informatie.