Chinese VrouwernZaterdag 8 maart is Wereld Vrouwendag. China heeft de afgelopen 65 jaar grote vooruitgang geboekt om de positie van vrouwen te verbeteren. Maar eeuwenoude sociale conventies zijn weerbarstig.

In veel culturen is de vrouw lange tijd ondergeschikt geweest aan de man en was zij hem gehoorzaamheid verschuldigd. Dat was in China niet anders.

Met de vestiging van de Volksrepubliek door de communisten zijn stappen ondernomen om die ongelijkwaardigheid te bestrijden. In 1949 is door de communistische partij de gelijkheid tussen man en vrouw in de Chinese grondwet vastgelegd.

Op basis van het uitgangspunt dat iedereen gelijk is, zijn steeds meer wetten ingevoerd die de positie van vrouwen versterken. Belangrijk was de huwelijkswet uit 1950, met daarin een verbod op gearrangeerde huwelijken. In dezelfde wet wordt echtscheiding geregeld.

Analfabetisme

Maar belangrijker nog zijn de regels die de participatie van vrouwen in de maatschappij garanderen. De leerplichtwet voor Chinese kinderen heeft ervoor gezorgd dat niet alleen jongetjes, maar ook meisjes minimaal tot hun 15e een schoolopleiding krijgen. Het heeft ervoor gezorgd dat de analfabetisme onder vrouwen in de jongere generaties vrijwel is uitgeroeid.

Vandaag de dag bestaat bijna de helft van alle studenten aan hogescholen en universiteiten uit vrouwen.

Ook zijn er veel regels die de participatie van vrouwen in de arbeidsmarkt moeten bevorderen. Daarin is China geslaagd: 45 procent van China’s arbeidsleger bestaat uit vrouwen.

Zeven op de tien volwassen vrouwen heeft een baan of werkt mee in het boerenbedrijf. Een percentage dat vergelijkbaar is met dat in Nederland.

Chinese vrouwen in staatsondernemingen

De afgelopen jaren is het aantal vrouwelijke leidinggevenden bij de overheid en grote (staats)ondernemingen gegroeid. Volgens het Grant Thornton International Business Report bestaat in China inmiddels de helft van het management uit vrouwen; het hoogste percentage ter wereld.

Zes van de tien in de lijst van rijkste vrouwen ter wereld zijn Chinees. In de lijst met de tien rijkste mannen ter wereld staat er geen een.

Dat zijn indrukwekkende resultaten. Maar dat maakt China nog geen feministische heilstaat. Oude tradities zijn weerbarstig. Zeker op het platteland is de positie van vrouwen niet zo rooskleurig. En ook de sociale druk van oudere generaties op hun dochters om snel te trouwen en kinderen te krijgen in plaats van eerst te studeren en carrière te maken is soms groot.

Vrouwen mogen dan volop deelnemen aan het arbeidsproces, gemiddeld verdienen ze 31 procent minder dan hun mannelijke collega’s.

China is trots dat bijna een kwart van alle afgevaardigden in het Nationale Volkscongres vrouw is (23,4 procent). Maar in de top van de Chinese politiek zijn ze vrijwel afwezig. In het politbureau zijn maar twee van de vijfentwintig leden vrouw. Daaronder vice-premier Liu Yandong, op papier de machtigste Chinese politica.

Maar in het staand comité van het politbureau, de machtigste politieke leiders, heeft nog nooit een vrouw gezeten.

Vrouwen lopen ook grote kans het slachtoffer van geweld te worden. Uit recent onderzoek blijkt dat in een kwart van alle Chinese gezinnen huiselijk geweld voorkomt. De onderzoekers constateren dat in veel gevallen geen aangifte wordt gedaan.

Het Chinese hooggerechtshof heeft lagere rechtbanken onlangs opdracht gegeven huiselijk geweld zwaarder te bestraffen.

Schokkender is een onderzoek naar verkrachtingen, in 2013 uitgevoerd in opdracht van de VN. Daaruit blijkt dat een op de twaalf Chinese mannen weleens een onbekende tegen zijn of haar zin tot seks heeft gedwongen. Binnen een relatie is dat percentage veel hoger: een op de vijf Chinese mannen heeft weleens seks afgedwongen bij zijn partner.

Nog niet de helft van alle daders voelde zich schuldig over de verkrachting (49 procent). Slechts een kwart is door de politie gearresteerd naar aanleiding van een verkrachting. Slechts 16 procent van de daders moest als gevolg van zijn misdaad naar de gevangenis.

 

De Reis door China in 48 Dagen gaat door op woensdag 12 maart: Internationale Dag tegen Internetcensuur.