Foto's door Inge Schouten

Foto’s door Inge Schouten

Inge Schouten loopt deze zomer stage bij China2025.nl en gaat op zoek naar bijzondere verhalen van Nederlandse ondernemers die de stap durfden te wagen om naar China te gaan. Voor het eerste deel van haar serie “Zomerse Zakenreis” ging ze in gesprek met Peter Pronk, eigenaar van 1421 Consulting in Beijing. 

In de sauna vraagt hij zijn Chinese vriend hoe Valentijnsdag in China wordt gevierd. Hij duikt met nog meer enthousiasme in zijn zwetende studieboek en is nog lang niet uitgeleerd. Ook gelooft hij dat hij in zijn vorige leven Chinees is geweest. Peter Pronk, eigenaar van 1421 Consulting, is thuis in Beijing. ‘Ik probeer het land niet te veranderen. Veel westerlingen doen dat wel en dat is direct hun grootste misstap.’

Nabij Sanyuanqiao, op de vijfde etage van een karakteriserend hoog kantoorgebouw is het 16e bedrijf van Peter gevestigd. 1421 Consulting, helpt westerse ondernemers bij het opzetten van hun bedrijf in China. Dit kan in allerlei vormen; van het verkennen van de markt tot het voeren van onderhandelingen. En in allerlei sectoren: van bijenverkoop tot advocatuur. ‘Als ik cliënten vraag of zij hier al een markt hebben en het antwoord is ‘nee’, dan help ik hen het liefst.’ In een vroeg stadium erkennen dat assistentie nodig is, werkt volgens Peter het best. Ondernemers die pas later hulp inschakelen, hebben vaak al de verkeerde eerste stappen gezet. ‘En degenen die voor een dubbeltje op de eerste rang willen zitten, help ik niet meer. We willen allemaal het geld van China, maar niet de methodiek die erbij past!’ Het zou volgens hem niet moeten gaan om resultaat, maar om geduld. Met gelukszoekers heeft Peter slechte ervaringen omdat zij in eigen ogen niet snel genoeg rendement zien. Dat is een fout die veel ondernemers maken, zegt Peter: ‘Als je denkt dat je in twee jaar winst kan genereren, dan moet je er in China vanuit gaan dat het in vier jaar lukt.’

5000 jaar kunnen wachten op geluk

‘Alles.’ Is zijn antwoord op de vraag wat zakendoen in China anders maakt dan in het Westen. Hij laat het logisch klinken. ‘Alles is anders. Wij denken dat wij superieur zijn en de Chinezen denken dat zij het universum zijn.’ Veelgemaakte fouten van westerse ondernemers zijn het moralistisch westerse denken en het ongeduld. ‘En dat laatste keer drie’, lacht Peter met een serieuze ondertoon. ‘Je moet de tijd nemen om 5000 jaar te kunnen wachten op geluk.’ Het is volgens hem dan ook belangrijk om je te verdiepen in de Chinese gewoonten. ‘Zo moet je niet vergeten te glimlachen als je genaaid wordt.’ Er klinkt een berichttoon. Op twee devices tegelijk. Peter praat door: ‘Ik accepteer het land zoals het is en probeer niets te veranderen.’ Ondanks zijn jarenlange ervaring in China zeggen Chinezen wel eens tegen hem: ‘je bent voor 51 procent Chinees.’ Met andere woorden: nog 49 procent te gaan. ‘Ik moet wel 1000 jaar oud worden om slechts 5 procent meer te begrijpen over Chinezen. Soms intrigeert mij dat, soms verwart mij dat.’

Thuisgevoel

Ondanks de vele kansen die China ondernemers te bieden heeft, loopt Peter tegen een grote beperking aan. Dat is weten dat je nooit Chinees kunt worden. ‘Je kunt er nog een dochter van hebben of de taal spreken, echt Chinees worden is onmogelijk’, zucht hij. Op de vraag of hij echt liever Chinees zou willen zijn, antwoordt hij stellig ‘nee’. Hij lijkt te beseffen dat dat onmogelijk is, toch overtuigt zijn betoog om een zo Chinees mogelijk bestaan te leiden. Zo zou hij graag lid willen worden van de Communistische Partij. Waarom? ‘Dichterbij het vuur kan ik niet komen.’ Hij lacht. Hoe serieus hij precies is, blijft in het midden. Weer krijgt Peter meerdere berichten binnen en terwijl hij deze beantwoordt, praat hij verder. ‘Om lid te worden moet je de taal spreken en dat kan ik niet en wil ik niet. Daar ben ik simpelweg te lui voor.’

De aantrekkingskracht tot China heeft hij altijd al gevoeld. ‘Toen ik in 1995 voor het eerst in China aankwam en zelfs nog nooit met stokjes had gegeten, had ik een gevoel van thuiskomen.’ Voor Peter was de stap van zijn woonplaats Nootdorp naar Zeeuws-Vlaanderen een grotere shock dan toen hij van Nederland naar Beijing verhuisde. ‘Ik had 19 jaar geleden alle redenen om het land te haten. Het was koud en vies hier. Toch lukte dat niet.’

Toen Peter zijn bedrijf in 2011 begon, telde het vier werknemers en had hij twee klanten. Ondertussen is dat gegroeid naar 70 klanten en heeft hij 32 mensen in dienst. Toch ambieert hij niet om door te groeien. Peter draagt zijn bedrijf over vijf of tien jaar graag over aan de volgende generatie. ‘Wat ik later ga doen, hangt af van wie ik tegen kom.

‘Please don’t kiss me anymore’

Peter houdt ervan om als tussenpersoon op te treden en mensen te ‘redden’, zoals hij dat noemt. Ondertussen staat hij op en kijkt naar de drukte die op kantoor is ontstaan door een zojuist binnengekomen Apple Watch. ‘Mooi is dat he?’, glundert hij en vervolgt zijn verhaal. Als Chinezen boos zijn op hun westerse relatie tijdens een officieel diner dan moet Peter de klappen opvangen. Erg vindt hij dat niet, want volgens hem is dat ergens goed voor. In de pauze biedt de Chinese delegatie haar excuses aan, waardoor Peter credits verdient en zo de relatie naar een hoger niveau tilt. De westerse ondernemer blijft zo buiten schot.

Het zakendoen in China gaat gepaard met dingen ondernemen die het thuisfront liever niet hoort. Waar je dan aan moet denken? ‘Naar de hoeren gaan of stomdronken worden met je partners zodat zij de volgende ochtend zeggen: ‘please don’t kiss me anymore.’ Meegaan met deze Chinese gewoonten zijn voor Peter cruciaal voor het opbouwen van waardevolle relaties.

De Mini-Deal

In deze vaste rubriek kiezen de ondernemers een van de vele meegebrachte typisch Nederlandse cadeautjes uit Nederland. Het gaat om een symbolisch item dat staat voor wat zij het meest missen in China. In ruil hiervoor geven de ondernemers een presentje terug dat iets zegt over de manier waarop zij zich in China handhaven.
Drankje geknipt_smallAfgesneden doekjesAls eerste ondernemer in deze serie heeft Peter veel te kiezen. Hij valt voor een set hand- en theedoekjes met boerenbont print. ‘Dit is leuk! En typisch Nederlands. Mijn vrouw neemt dit ook altijd mee van thuis, ze zal er blij mee zijn.’ Zelf schenkt Peter een fles Baijiu. Voor hem is ook dit typisch China en hoort bij het zakendoen hier. ‘Ik heb er veel van moeten drinken. Ik heb het zelfs met 60 procent alcohol en hertenbloed gehad. Lekker is het niet, maar als je er veel van drinkt gaat het steeds beter smaken.