Foto © Guillaume Decock

Toen ik de kans kreeg om Firelily te maken, had ik nog nooit een kortfilm gemaakt, laat staan op een set gestaan voor een andere reden dan als figurant. Het vooruitzicht dat ik nu niet alleen een kortfilm mocht schrijven, maar ook mocht regisseren, vulde mijn hart met zowel vreugde als gezonde stress.

Het begon als project om jongeren een kans te geven een verhaal te vertellen vanuit een etnische achtergrond. Er bestond geen twijfel over welk thema ik wou aanpakken.

Ik heb altijd interesse gehad in het thema van film, rond kunstvormen uit China en films met Chinese invloeden. Als kind vond ik altijd dat, als ik Chinese films zag, het net leek alsof er een mysterieuze waas over het beeld hing, als een doorschijnend doek dat nét niet teveel verklapte, maar toch inzicht gaf in een wereld waar je vanzelf nieuwsgierig naar werd.

Links actrice Lei Qiu, rechts Emily van der Veer | foto © Robin Anckaer

Een verhaal dichtbij huis

Ik werd geaccepteerd in het project omdat er veel interesse en positieve reactie was op het concept van een Chinese kortfilm. Ik ging dus al gauw op zoek naar een verhaal. Ik keek ver weg, maar ik kreeg de tip om dicht bij te kijken – soms ligt er een schat dichtbij waarvan je niet eens wist dat je het zo kon zien.

Het werd een verhaal vanuit mijn eigen familie, namelijk dat van mijn moeder, en hoe zij in de jaren 90 naar Nederland was gekomen. Met een beginsel van een scenario ging ik naar het productiehuis Hakuna Academy, waarmee ik Firelily heb gemaakt. Dit was de eerste kennismaking tussen het verhaal en de mensen van de Belgische filmwereld.

Ik vond het interessant dat er met grote nieuwsgierigheid werd uitgekeken naar een Chinees verhaal, en om te zien hoe de reactie zou zijn van mensen, als ik hen het verhaal uitlegde. Er werd mij door verscheidene personen verteld dat zij niet vaak een Chinees familieverhaal als idee hadden gezien, en daarmee bedoelden ze in het Belgische filmlandschap. Het is ook het gevoel dat er veel ruimte bestaat voor dit soort film, dat een sterke aantrekkingskracht voor mij vormde om juist er op in te gaan.

Zoektocht naar een Chinees team

Met deze toestemming werd het project gestart en dus ook de zoektocht naar een enthousiast team. Vandaag de dag kan dit vrij snel en makkelijk, dankzij de wortelende onlinenetwerken die beginnende en ervaren mensen uit de filmsector met elkaar verbinden. Naast bestaande contacten van het productiehuis was er nood aan nieuwe contacten.

Social media leende zich hier perfect voor, en zorgde voor een kans om mensen te vinden die ik normaal niet zo snel zou tegenkomen. Op deze manier vond ik de twee Chinese actrices die geknipt waren voor hun rollen, Lei Qiu en Michelle Lau. De zoektocht naar een Chinese actrice in België ging niet zo één-twee-drie, zelfs als je de database van productiehuizen tot je beschikking hebt, en oproepen plaatst op verscheidene kanalen. Misschien omdat je zoekt naar een bepaalde nationaliteit als profiel, kom je al snel aan het einde van de lijst terecht.

Ik durf te geloven dat er veel Aziatische acteurs zijn in België en Nederland, maar het is ook zo dat er naast geregistreerde figuranten en acteurs veel verborgen talent zit. Voor Lei bijvoorbeeld, is Firelily haar eerste filmrol, maar van vrijwel iedereen die de film zag kreeg ik de vraag waar ik zo’n professionele actrice had gevonden. Ik denk dat er wellicht ruimte is voor een database die Chinese acteurs, actrices en andere filmtalenten verzamelt, niet als doel om meer verdeling te creëren, maar juist als kans voor talenten om niet onontdekt te blijven.

Rekening houdend met een balans tussen realistische en beschikbare mogelijkheden, had ik de droom om met een Chinees team te werken. Dit is deels is gelukt door er bewust naar op zoek te gaan, met als resultaat een authentieke sound en look. Daar naar op zoek gaan, is voor mij een vorm van affiniteit hebben met Chinese muziek en kunst. De muziek is bijvoorbeeld verzorgd door een Chinese componiste, Mingge Guo, en de intro-animatie door een Chinese student animatie, Emma Cui. Dat is een voordeel aan werken aan een klein project – in schaal gezien – en een project waar je de kans krijgt om veel autonomie uit te oefenen: ik kreeg de kans om te proberen deze dromen waar maken.

Links Emily van der Veer | foto © Robin Anckaer

China in beeld, geluid en sfeer

Het vrouwelijke element is iets dat aanwezig is in het verhaal, en in alles verder stroomt. Het gaat in de eerste plaats om de kracht van de hoofdpersonage, en de moed die ze uit haar liefde haalt. Het vertalen van tekst naar een in Chinese stijl gehuld verhaal moest lukken op meerdere vlakken. Niet alleen in dialoog, waarbij een groot deel gesproken is in Mandarijn, maar ook in spel, muziek en beeld.

Warme, ‘vintage’ kleurschakeringen kwamen niet alleen voort uit het doel om de jaren-90 setting van het verhaal in de verf te zetten. De inspiratie voor het zachte, rood getinte licht en het gebruik van extreme close-ups en veel stiltes haalden we uit de Chinese films die een impact hadden gemaakt op mij, zoals Raise The Red Lantern (1991) van Zhang Yimou. Het was een gezamenlijke inspanning tussen het cinematografisch team, het decorteam en het kostuumteam om het kader een geschikte landingsplaats te kunnen maken voor de essentie van het verhaal.

Je beeld, je cameravoering, wat je door je lens ziet, is je oog. En is het oog van de kijker. Zij weten alleen tot zo ver wat jij hen vertelt of laat zien. Ik hoop dan ook dat ik met deze film laat zien hoe ik de innerlijke kracht en uiterlijke schoonheid zie, namelijk met bewondering. Ik hoop binnenkort weer aan een Chinees filmproject te kunnen beginnen, om zo verder te bouwen aan een brug tussen de kunst van dit land en het Verre Oosten.