Op Internationale Vrouwendag wordt wereldwijd aandacht gevraagd voor vrouwenthema’s als economische zelfstandigheid. Minder bekend is 11 februari, de Internationale Dag van Vrouwen en Meisjes in de Wetenschap. Een mooi initiatief, zo’n officiële dag. Wereldwijd zijn vrouwen echter nog steeds ondervertegenwoordigd in de de tech-industrie. Maar in China wordt er vaart gemaakt om deze genderongelijkheid te verminderen.

Vreemd eigenlijk, dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in de techsector. De geschiedenis van computerscience is heel anders. Vrouwen zijn de pioniers van computerprogrammering. Cynici zullen zeggen dat dit vooral kwam omdat mannen geen interesse in het vak hadden. Zo’n 150 jaar geleden werd programmering beschouwd als secundair, niet zulk belangrijk werk.

Ada Lovelace, de oermoeder van tech

Hiermee doen we vrouwelijk baanbrekers als Ada Lovelace (1815-1852) tekort. Ada wordt beschouwd als de eerste computerprogrammeur. Zij schreef als eerste technicus een algoritme voor een gigantische rekenmachine, een uitvinding van Charles Babbage. Ze zag dat de computer niet alleen een machine was om getallen mee te manipuleren; ze voorspelde dat het ook een instrument zou worden om de menselijke verbeelding mee te kunnen uitbreiden. Destijds werd ze niet erg serieus genomen. Nu wordt ze gezien als de heldin van de digitale revolutie.

Meer bekende vrouwelijke programmeurs

Grace Hopper (1906-1992) was een Amerikaanse marine-officier en computerdeskundige. Zij bedacht de term bug om te verwijzen naar computerfouten en voorspelde dat computers klein genoeg zouden worden om op een tafel te passen. Een bekende vrouwelijke programmeur uit China is Zhang Qixia. Zij berekende de trajecten van China’s eerste satelliet ooit, de Dongfanghong 1 in 1970. Op 29-jarige leeftijd nam ze al deel aan het samenstellen van het eerste boek over software-engineering in China.

Waarom meer mannen dan vrouwen?

Anno 2021 zijn er nog steeds meer mannelijke dan vrouwelijke programmeurs, ook in China. Dat heeft een aantal oorzaken:

  1. Onder invloed van leraren, arbeidsmarkt, ouders en leeftijdsgenoten kiezen meisjes niet snel voor een technische studierichting. Veel Chinese ouders zien hun dochters het liefst als leraar of dokter;
  2. Ook werkdruk is een factor die vrouwen soms afschrikt. Veel beroepen kun je tijdelijk op een wat lager pitje uitoefenen. Een computerwetenschappelijk project vereist echter een voortdurende inzet. De snelle ontwikkelingen in de tech-industrie laten een onderbreking van je wetenschappelijke carrière, bijvoorbeeld door een zwangerschap, niet toe. Althans, dat is een veelgehoorde gedachte die in de hele wereld lijkt te gelden;
  3. Aan vrouwelijke programmeurs kleefde lang het imago van ‘seksloze nerds’. Ook dat hield vrouwen weg van de industrie.

Gestage ommekeer

Toch merken we dat er een ommekeer gaande is. In China zijn vrouwen nu al goed voor ongeveer 18 procent van alle programmeurs in 2020. Dit is een stijging van wel 70 procent ten opzichte van 2018 (bronnen: Liepin, de grootste recruiter van China, en tech-gigant Tencent, bekend van WeChat).

In China in nu 1 op de 5 programmeurs vrouw. Meisjes geboren na 2000 zijn meer geïnteresseerd in een carrière als software-engineer dan ooit tevoren. De Chinese regering trekt financiële middelen uit om vrouwen jonger dan 38 jaar aan te moedigen om een carrière in de techniek te starten. Ook bedrijven als Huawei investeren om vrouwen meer kansen te bieden op dit terrein. Seeds for the Future, het vlaggenschipprogramma van Huawei, heeft sinds 2008 meer dan 30.000 techtalenten aangetrokken van meer dan 500 topuniversiteiten in 126 landen wereldwijd. In 2020 was het gemiddelde percentage vrouwelijke deelnemers rond de 30% en dit aantal lag boven de 50% in veel landen wereldwijd.

Zonnige toekomst

De toekomst ziet er hoopvol uit: geleidelijk aan worden deuren geopend voor vrouwen, wordt er meer waarde gehecht aan dienend leiderschap en is er aandacht voor de maatschappelijke impact van technologieën. Met dank aan vrouwelijke programmeurs als Ada Lovelace en Zhang Qixia. Nieuwe rolmodellen zijn nodig om meisjes nog enthousiaster te maken. Die zijn er genoeg, zoals Huawei’s ‘5G Lady’, Daisy Zhu. Zij was een van de eersten die sprak over de kansen van 5G. En zo zijn er steeds meer vrouwen op topposities in bedrijven met een technische achtergrond. De genderongelijkheid wordt in snel tempo in balans gebracht.

Laten we ons hard maken voor het doorbreken van het glazen plafond in de tech-industrie. Dat is het minste wat we verplicht zijn aan de vrouwelijke pioniers in tech, die ondanks veel weerstand de voorlopers zijn van de digitale revolutie.