In 2009 maakte ik voor het eerst echt kennis met de Chinese geschiedenis in Nederland. Eerder had het me niet geïnteresseerd of kwam het gewoon niet in me op om me af te vragen hoe de Chinezen in Nederland zijn beland. Velen zullen het met me eens zijn dat er pas op latere leeftijd een behoefte ontstaat om op zoek te gaan naar je Chinese wortels. Sommige Chinese jongeren praten er met hun ouders over of duiken de literatuur in. Anderen maken reizen naar China of googelen erop los. Zelf ben ik uiteindelijk heel intensief op zoek gegaan, niet omdat ik het vooraf bedacht had – het liep gewoon zo.

Als beeldend kunstenaar rolde ik vrij snel de cultuursector in en daar vervul ik een rol als bruggenbouwer tussen de Chinese gemeenschap en de Nederlandse kunst- en cultuursector. Zonder enige geschoolde kennis ontdekte ik hoe goed de rol mij paste. Sindsdien zet ik me in om de Chinese gemeenschap en de Chinese cultuur via verschillende projecten en samenwerkingen zo goed mogelijk te openbaren.

Eén van de laatste tentoonstellingen die ik mede heb opgezet, is EEN ZEE VAN GELUK 福如東海 bij museum Beeld en Geluid Den Haag, op initiatief van Stichting Meer Dan Babi Pangang. Ik werd er vrij vroeg betrokken om vervolgens volledig de tentoonstelling te ontwikkelen en uit te voeren.

Drie Haags-Chinese families als uitgangspunt

Al tijdens één van de eerste gesprekken wilde ik knopen doorhakken. Zo werd er snel een datum geprikt en een onderwerp gekozen. De tentoonstelling zou geopend worden tijdens Chinees Nieuwjaar 2022 en het moest gaan over de Haagse Chinese gemeenschap en hoe Chinezen Chinees Nieuwjaar vieren.

Hoewel ik eerder een project had gedaan over de Haagse Chinezen, begon ik volledig blanco. Voor deze tentoonstelling was het een vereiste dat er ook audiovisuele middelen zouden worden gebruikt uit de archieven van Beeld en Geluid. Iets wat ik absoluut niet erg vond; zo kreeg ik de kans om het project vanuit een andere hoek te benaderen.

Samen met Stichting Meer Dan Babi Pangang heb ik vele uren de archiefbeelden bekeken. Het viel me op hoe goed alles bewaard wordt, maar dat er bijna niks uit privé-archieven komt; er was veel materiaal van journaals en reportages, opnames door de Chinezen zelf waren nauwelijks te vinden. Eigenlijk ontzettend jammer, vind ik. Ook waren de onderwerpen uit de bewaarde journaals vaak vrij eenzijdig: het gaat over de viering van Chinees nieuwjaar, over een gebrek aan Chinese koks of over politieke onderwerpen.

Uit de duizenden beelden die ik heb bekeken vond ik uiteindelijk een paar parels die mij inspireerden om drie Haags-Chinese families uit te kiezen als hoofdrolspelers in deze tentoonstelling. Deze families tonen de diversiteit van de Chinese gemeenschap. De ene familie komt uit Suriname, de ander uit Indonesië en de derde uit Hong Kong. Waar ze ook vandaan komen, ze voelen zich allemaal nog steeds erg verbonden met hun Chinese wortels.

Een brede kijk op Chinese Nederlanders

In gesprekken met de families voelde ik trots en eerbied voor de Chinese families die generaties eerder vanuit China zijn geëmigreerd. En ik voelde veel dankbaarheid en soms ook verdriet, omdat de migratie niet altijd een eigen keuze was. De samenwerking met de families verliep fijn. Iedereen was bereid om familiealbums met foto’s voor ons te openen. We mochten alles vragen en antwoorden werden nooit verbloemd.

De openheid van deze families laat zien dat Chinezen in Nederland niet over één kam te scheren zijn. Niet iedereen leeft in een ‘gesloten’ wereld en vermijdt praten over gevoelens. De vooroordelen die nog steeds de boventoon beheersen zijn hardnekkig, maar deze tentoonstelling toont een brede kijk op de Chinese Nederlanders. Het lijkt net alsof je even stiekem een kijkje mag nemen in intieme familiekiekjes. Voor de Chinese kijkers zullen het vooral herkenbare beelden zijn, waarbij ze wellicht gaan nadenken over hun eigen familiegeschiedenis.

Het maakt me enorm trots als ik hoor dat de drie Haags-Chinese families zich vereerd voelen om onderdeel te zijn van deze tentoonstelling; Ze vinden het prachtig en bovendien een eer naar hun overleden familieleden die ook deel uitmaken van de tentoonstelling. Voor mij persoonlijk heb ik weer een doel bereikt om de Chinese gemeenschap in Nederland meer zichtbaarheid te geven. Op de juiste manier, met de juiste gepastheid en eerbied, zonder te vervallen in stereotype beelden.

De tentoonstelling EEN ZEE VAN GELUK 福如東海 – 111 jaar Chinese migratie en familieverhalen in Nederland is nog t/m 24 april 2022 te zien bij Beeld en Geluid in Den Haag. Meer informatie over de tentoonstelling en tickets is hier beschikbaar.

China 2025.nl mag van Stichting meer dan Babi Pangang en Stichting Beeld en Geluid 2x 2 tickets voor de tentoonstelling verloten. Informatie over deze actie vind je op onze Facebook, Instagram en LinkedIn pagina’s.