Donderdag 26 juni is de Internationale dag ter bestrijding van drugs. Hoewel China een groeiende verslavingsproblematiek kent, wil het met de aanpak van drugssmokkelaars en –handelaren niet zo vlotten.

De Chinese douane heeft in de afgelopen twaalf maanden 542 drugszaken in behandeling genomen. Dat is een stijging van 35 procent ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder. Daarbij werd 523,7 kilo harddrugs als heroïne, cocaïne en synthetische drugs in beslag genomen. En nog eens 580 kilo softdrugs (hoewel de Chinese wet dat onderscheid niet kent).

Ter vergelijking: in april werden in Rotterdam twee mannen veroordeeld wegens de smokkel van 8.000 kilo cocaïne en eerder deze maand werd 2.000 kilo hasj aangetroffen in een woning in Tilburg. Alleen al op vluchten uit Suriname wordt op Schiphol meer cocaïne aangetroffen dan er in heel China in beslag wordt genomen.

Hoewel in China anti-drugscampagnes elkaar regelmatig opvolgen en draconische straffen smokkelaars en handelaren moeten afschrikken, wil het met de drugsbestrijding niet zo vlotten. China wijst op de vele drugsproducerende landen langs zijn lange en moeilijk controleerbare grenzen. Maar zeker in vergelijking met de wonderbaarlijk succesvolle inspanningen om vuurwapens uit de Chinese samenleving te weren, is de drugsbestrijding een wassen neus.

Regelmatig presenteert de politie trots de resultaten van zijn inspanningen. Zo werden begin vorig jaar bij een nationale actie tegen drugssmokkel maar liefst 61.300 verdachten aangehouden. Maar het zijn vaak de loopjongens van het drugsbedrijf die achter de tralies verdwijnen. Vanwege de enorme bedragen die in deze handel omgaan, blijven de grote bazen met behulp van steekpenningen buiten schot.

Volgens de overheid zijn er 2,14 miljoen drugsverslaafden in China. Dat is bijna de helft meer dan vijf jaar geleden.

Heroïneverslaving is een groot probleem. Een gebruikershoeveelheid wordt in grenssteden in het zuiden soms voor minder dan een euro aangeboden.

Volgens het VN-bureau voor drugs en criminaliteit (UNODC) is 70 procent van alle drugs die wordt geproduceerd in de Gouden Driehoek bestemd voor China, Hong Kong en Macau. UNODC becijfert dat er jaarlijks 65 ton zuivere heroïne in China wordt geconsumeerd. Ondanks het feit dat de productie van opium in de Gouden Driehoek sinds 2006 is verdubbeld, is de vraag zo groot dat er nu ook vanuit Afghanistan heroïne naar China wordt gesmokkeld.

De handelsprijs voor een kilo heroïne is in één jaar tijd van 7.600 tot 8.550 euro gestegen naar 9.500 tot zelfs 11.400 euro. Omdat de oogsten goed zijn, wijzen de prijsstijgingen op een onstuimig groeiende vraag. Niet voor niets sprak de krant South China Morning Post eerder dit jaar over Happy Hour voor de drugsproducenten in de Gouden Driehoek, het gebied aan China’s zuidgrens, waar in Noord-Vietnam, Laos, Birma en Noord-Thailand opium wordt verbouwd.

Synthetische drugs zijn in opkomst. Ze worden niet alleen als partydrug gebruikt door welvarende jongeren in het uitgaanscircuit in de grote steden, maar ook door arbeiders die met uppers wakker proberen te blijven op lange en geestdodende werkdagen. Tijdens een controleactie in 2012 onder vrachtwagen- en buschauffeurs werden meer dan 1.300 rijbewijzen ingetrokken vanwege druggebruik.

Volgens het jaarrapport van het Drugs Controle Comité van Beijing groeit het aantal verslaafden onder lagere inkomens, zoals migrantwerkers in de buitenwijken.

Anders dan opiaten, coca en qat dat naar China moet worden gesmokkeld, worden synthetische drugs ook binnen het land zelf geproduceerd. Vorig jaar werden er door de Chinese politie 274 drugslaboratoria opgerold.

Het lijkt er zelfs op dat synthetische drugs een Chinees exportproduct vormen en verborgen in de enorme handelsstroom hun weg naar Europa vinden. In december nam de Roemeense politie 11.000 kilo chemische drugs met een straatwaarde van 63 miljoen euro in beslag. De drugs waren via Nederland naar Roemenië gesmokkeld, maar zijn volgens de politie waarschijnlijk in China geproduceerd.

De Reis door China in 48 Dagen gaat verder op dinsdag 1 juli: Wereld komkommerdag.