China is het land van verborgen schatten. Altijd leer je er wel iets nieuws of onverwachts kennen. Tijdens mijn studie aan Nanjing University heb ik het land en de cultuur vanop de eerste rij verder kunnen ontdekken. Wat mij het meeste intrigeerde, was de plaats die religie (voornamelijk de islam) inneemt in het dagelijkse leven van de modale Chinees.

Op zoek naar de islam

Ik was enkele keren op bezoek geweest bij een moskee in Nanjing, waar de mix van beide culturen voor mij duidelijk zichtbaar was. Door deze bezoeken was ik gebeten om meer te weten te komen over de plaats van de islam binnen de Chinese maatschappij. Toch werd ik er telkens de deur gewezen; als blanke westerling viel ik immers op tussen de Chinese moslims in de moskee. Ik moest dus een andere manier vinden om in contact te komen met de Chinese moslims, zonder dat ze mij zouden wantrouwen. Guanxi, dacht ik.

Zo ben ik via via in contact gekomen met de imam van deze moskee. Wat me enorm verraste, was dat deze imam een vrouw was. Vrouwelijke imams in een religie die de reputatie heeft vrouwonvriendelijk te zijn? Dat was iets waar ik meer over wou weten. Zo gezegd, zo gedaan. Niet veel later mocht ik bij de imam – of imama, zoals men dat noemt, ‘op de koffie’ (figuurlijk dan, aangezien het op dat moment Ramadan was).

Ploeteren door de Chinese islam

Omdat dit onderwerp me zodanig prikkelde, had ik besloten om mijn masterproef te wijden aan de islam in China. Welk aspect van de islam ik zou onderzoeken, zou ik wel gaandeweg ontdekken. Na een heleboel verkennende literatuur te lezen, onderzoeksvragen op te stellen en proefscripties in te dienen, ben ik op het concept ‘huwelijk’ in de islam uitgekomen. Het huwelijk is iets vrij universeel, en het leek me interessant nader te onderzoekn hoe Chinese moslims hun geloof met hun nationale cultuur verenigen. Dit wilde ik combineren met de positie van de vrouw, aangezien de moskee van Nanjing geleid werd door een vrouw en niet door een man. Ook houd ik me buiten mijn academische studie vaak bezig met de positie van de vrouw binnen de multiculturele maatschappij. Zo was mijn definitieve onderzoeksvraag geboren.

De officiële vraag van mijn scriptie luidt als volgt: hoe past de Chinese staat zich aan aan religie? Die vraag heb ik aan de hand van een casestudy onderzocht. Ik heb via Chinese wetgeving en islamitische wetten bestudeerd hoe de positie van de vrouw is binnen het huwelijk in de provincie Xinjiang. Hierbij zijn verschillende aspecten van het onderzoek belangrijk: het legale aspect, door wetgevingen te onderzoeken; het genderaspect, door te focussen op de positie van de vrouw; het religieuze aspect, door religie in het huwelijk te betrekken; en tot slot het politieke aspect, omdat Xinjiang de status van autonome regio kreeg toegewezen door de Chinese overheid in 1955, aangezien daar ongeveer de helft van de bevolking islamitisch is.

Islam met Chinese karakteristieken

De resultaten van mijn scriptieonderzoek zijn niet helemaal zwart of wit. Langs de ene kant is het vrij duidelijk dat de Chinese staat haar grip op de islamitische bevolking wil behouden, ondanks dat sommige islamitische waarden botsen met enkele Chinese waarden (denk maar aan bigamie, wat in sommige islamitische gemeenschappen gebruikelijk is maar verboden bij wet in China). In dit geval probeert de Chinese staat in zeker opzicht de islamitische invloed op de Chinese wetgeving weg te werken. Toch heeft de islam een zekere invloed op de wetgeving van China, specifiek op de wetten van Xinjiang. De wettelijke leeftijd voor meisjes om te huwen is 20 jaar in China, in de autonome regio Xinjiang is dit 18 jaar. In de islam worden jongeren aangespoord om vroeg te huwen; de verlaging van de wettelijke leeftijd om te mogen huwen in Xinjiang ondersteunt deze islamitische gewoonte.

De algemene conclusie die ik heb getrokken uit mijn analyse is dat de islam eerder impliciet een invloed uitoefent op de wetgeving in Xinjiang met betrekking tot het huwelijk. Aangezien ik beperkte tijd en mogelijkheden had om mijn onderzoek uit te voeren, ben ik ervan overtuigd dat verder onderzoek rond dit onderwerp nieuwe of diepere inzichten kunnen opleveren.

De islam in China is een aspect van het land dat vaak onaangeroerd blijft wanneer men China behandelt. Juist dit onbekende karakter van het onderwerp prikkelde me zo. Het is een fantastisch boeiend onderwerp waar ik met veel plezier aan heb gewerkt. Ik ben dankbaar dat ik de kans heb gehad om mijn masterproef te baseren op iets wat ik met mijn eigen ogen heb kunnen aanschouwen. Ik heb nooit een islamitisch huwelijk mogen bijwonen, maar door (in zekere zin) deel uit te maken van de islamitische gemeenschap in Nanjing, heb ik toch een onderwerp gekozen en gevonden waar ik enorm passioneel over ben. Daar ben ik de imama van Nanjing enorm dankbaar voor.

 

Dit is het derde blog in een nieuwe reeks “Scriptie van de maand”. Deze blogreeks biedt studenten de kans om hun onderzoek te delen met een breder publiek. Iedere derde donderdag van de maand besteden we aandacht aan een nieuwe scriptie, binnen een diversiteit aan onderwerpen. Houd China2025.nl de komende maanden in de gaten voor meer blogs over interessante scripties!

De eerste twee blog in deze serie kun je hier teruglezen (1), (2)

Heb jij zelf onderzoek gedaan naar een China-gerelateerd thema, en zou jij dit graag willen delen op China2025? Neem dan contact op met de redactie.