2019 was een jaar voor China waarin verscheidene ontwikkelingen het speelveld voor buitenlandse bedrijven in het land hebben veranderd. Van de langzamer groeiende economie, verscheidene landelijke hervormingen tot geopolitieke spanningen. Tevens zal de uitbraak van het Coronavirus (Covid-19) zijn sporen achterlaten op de Chinese economie, maar ook zal de epidemie indirect de vormgeving van nieuwe wetten en regels beïnvloeden.

In dit artikel kijken we terug op de belangrijkste gebeurtenissen in China in 2019 en hoe deze het ondernemersklimaat in 2020 zullen beïnvloeden.

Langzamere groei

China is al decennialang een van de snelst groeiende economieën ter wereld. Het land is inmiddels de tweede economie in de wereld, achter de Verenigde Sstaten, en ervoer de afgelopen jaren een groei van boven de 6% per jaar. Echter, het bruto binnenlands product (bbp) groeit elk jaar minder hard. Waar in 2018 de Chinese economie groeide met 6.6% was dit in 2019 6.1%, wat de zwakste groei in 29 jaar betekende.

De economische groei in China koelt al enige tijd af, maar om dit in perspectief te zetten: de jaarlijkse groei van de Chinese economie is equivalent aan het bbp van Zwitserland. Het is dan ook de vraag in hoeverre deze langzamere groei buitenlandse bedrijven beïnvloedt. In de Sino Benelux Business Survey van 2019 rapporteerde 65% van de respondenten een inkomstengroei van boven de 5% te verwachten.

Als gevolg van de langzamer groeiende economie, evenals jaarlijks toenemende salaris- en administratiekosten, is China niet meer het productieland bij uitstek. Echter overwoog slechts 22% van de respondenten van de 2019 Sino Benelux Business Survey (de survey) een deel van hun Chinese activiteiten naar andere Aziatische landen te verplaatsen. Het is duidelijk dat China nog steeds een belangrijke rol vervult in de wereldwijde toelevering van producten, en dat de binnenlandse vraag naar high-end producten zeker nog mogelijkheden biedt voor buitenlandse investeerders.

Nieuwe en veranderde regulering

Om de Chinese economie te ondersteunen zijn er ook in 2019 verschillende hervormingen doorgevoerd. Zo werden de individuele inkomstenbelastingen- en de btw-stelsels volledig hervormd en werden ook de pensioencontributies voor werkgevers, de btw-belasting en belastingen op bedrijfsinkomsten verlaagd.

In 2019 werd ook het sociaal-kredietsysteem voor bedrijven verder ontwikkeld, welke in het jaar 2020 volledig geïmplementeerd moet worden. Het is niet het doel van het sociaal-kredietsysteem om nieuwe wetgeving te introduceren, maar om handhaving van bestaande wet- en regelgeving af te dwingen. Het verhoogde risico op bestraffing van een lage score zal waarschijnlijk het gedrag van bedrijven bevorderen om een slechte rating te vermijden.

Tenslotte werd in 2019 een grote stap gezet om China toegankelijker te maken voor investeringen vanuit het buitenland met de nieuwe Foreign Investment Law, welke 1 januari jl. is ingegaan. De wet heeft als doel om buitenlandse bedrijven een meer gelijke behandeling te geven ten opzichte van lokale bedrijven. Een goed teken, aangezien in de survey van 2019 maar liefst 80% van de respondenten aangaf dat het ongelijke speelveld een beperking is in China. 85% van de bedrijven vindt het regelgevingskader beperkend.

Geopolitieke spanningen

In 2019 waren de meest in het oog springende nieuwsberichten over China vrijwel uitsluitend gerelateerd aan de handelsoorlog met de Verenigde Staten. In Mei verhoogde Trump de invoerheffingen op 200 miljard dollar aan Chinese producten van 10% naar 25%. Als reactie voerde President Xi importheffingen in voor in totaal 60 miljard aan Amerikaanse producten. Dit handelsconflict verslechterde niet alleen de VS-China relaties, maar ook de relaties met verscheidene andere landen.

37% van de respondenten van de survey gaven aan dat de handelsoorlog in 2018 een impact had op hun bedrijf. Het einde van 2019 bracht echter hoop voor de geopolitieke spanningen, met een naderende ‘eerste fase’ handelsovereenkomst, die uiteindelijk begin 2020 werd getekend. Het is echter afwachten hoeveel er nog over is van de overeenkomst na de uitbraak van het coronavirus.

Ook dichter bij huis waren er spanningen voor China, met de langdurige protesten in Hong Kong. De protesten begonnen om een uitleveringsverdrag met China te voorkomen, maar resulteerde uiteindelijk in een protest voor volledige democratie. De protesten zijn tot op heden niet over, al is door de uitbraak van het coronavirus op dit moment de storm gaan liggen.

COVID-19

Op dit moment zijn China en de rest van de wereld in de ban van het Coronavirus . Eind januari, toen het virus zich op grote schaal begon te verspreiden, stelde de Chinese overheid drastische maatregelen in om verder verspreiding te voorkomen.

Door de verloren productietijd en bewegingsrestricties, zijn voornamelijk bedrijven in de productie- en dienstensector zwaar getroffen. Tevens zullen bedrijven over de hele wereld die afhankelijk zijn van Chinese toeleveringen, schade ondervinden van de productieverstoringen.

De economische impact van de uitbraak van het corornavirus wordt vaak vergeleken met de SARS uitbraak in 2003. In 2003 herstelde de Chinese economie snel door onder andere de productie van goederen op te schroeven. In 2020 ligt dit veel gecompliceerder, omdat de Chinese economie meer afhankelijk is geworden van de servicesector en reeds een langzamere economische groei kent.

Tot dusver heeft de Chinese regering voor miljarden aan financiële steun toegezegd aan bedrijven met liquiditeitsproblemen en aan specifieke sectoren. Daarnaast hebben de Chinese autoriteiten veel maatregelen aangekondigd die de werkgeverskosten moeten drukken, met als doel het veiligstellen van zoveel mogelijk banen voor de Chinese burgers. We zullen moeten afwachten wat de economische impact van het coronavirus op den duur zal betekenen.

Conclusie

Het speelveld voor buitenlandse bedrijven in China is in 2019 zeker beïnvloed door externe factoren zoals de geopolitieke spanningen en interne factoren als de langzamer groeiende economie. De Chinese overheid heeft meerdere initiatieven genomen om via hervormingen en nieuwe wet- en regelgeving het land in 2020 vooruit te helpen. Echter heeft China door de uitbraak van het coronavirus op dit moment andere prioriteiten dan alleen de stimulatie van de economische groei.

Hoe Covid-19 Benelux bedrijven die in China actief zijn zal beïnvloeden in 2020, en hoe dit zich verhoudt tot andere uitdagingen en kansen voor Benelux bedrijven in China, is een belangrijk aspect van de 2020 editie van de Sino Benelux Business Survey. De survey behandelt daarnaast ook aspecten zoals de ontwikkeling  van het ondernemersklimaat in China, de prestaties van Benelux bedrijven in 2019 en verwachtingen voor 2020.

Het doel van de survey is om bedrijven uit de Benelux vergelijkende informatie te verstrekken zodat deze bedrijven beter geïnformeerde beslissingen kunnen nemen in de Chinese markt.

Om een zo goed mogelijk beeld te krijgen vragen wij Benelux bedrijven die actief zijn in China deel te nemen aan de 2020 Sino Benelux Business Survey. Het invullen van de Survey duurt slechts 10 minuten, en de resultaten zijn volledig anoniem.

Vul de survey in via deze link.

Over de Survey

De Survey wordt jaarlijks georganiseerd door de Benelux Chamber of Commerce in China (Beijing, Shanghai en PRD) en wordt uitgevoerd door Moore – MS Advisory. De survey wordt verder ondersteund door de officiële diplomatieke en handelsvertegenwoordigingen van België, Nederland en Luxemburg in China.